- مفهوم ولایت- پذیرش ولایت- ولایت پذیری - ولایت گریزی - ولایت ستیزی - ۱۳۹۱/۰۹/۲۲ - ۸۵۵ بازدید

ولایت پذیری، گریزی، ستیزی چیست؟ چطور و چگونه آن را تشخیص دهیم.

همانطور که می­دانید ولایت در اندیشه شیعه جایگاه بسیار برجسته ای را داراست به طوریکه بسیاری از اندیشمندان آن را جزو شاخص های اصلی تفکر شیعه دانسته­اند.ولایت واژه ای عربی است که ازکلمه ی «وَلْی» گرفته شده است. «وَلْی» در لغت عربی، به معنای آمدن چیزی است در پی چیز دیگر؛ بدون آن که فاصله ای درمیان آن دو باشد که لازمه ی چنین تولی و ترتّبی، قرب و نزدیکی آن دو به یکدیگر است. ازاینرو، این واژه با هیئت های مختلف(به فتح و کسر) درمعانیِ «حبّ و دوستی» ،« نصرت ویاری»،« متابعت و پیروی»، و «سرپرستی» استعمال شده که وجه مشترک همه این معانی همان قرب معنوی است. منظور از ولایت در این نوشته معنای سرپرستی و عهده­دار شدن امور به جای مولی علیه است.چیستی حقیقت امر ولایت: سؤال از چیستىِ هر شىء، در واقع، پرسش از تعریف کامل، جامع و مانع از ماهیت و کُنهِ حقیقى آن شىء است. وقتى پرسش از چیستی ولایت است در واقع مى خواهیم با محتواى واقعى ولایت آشنا شویم؛ از این رو، باید با توضیحِ جوانبِ گوناگونِ این موضوع، سیمایى روشن و دقیق از آن ترسیم کرد.
حقیقت ولایت یعنی نفی برابری انسانها در واقع و لزوم سرپرستی برخی انسان های منتخب الله بر سایرین در امورات دنیوی و اخروی شان. وجه دیگر این امر، همانا لزوم اطاعت از ولی خدا توسط سایرین است. یعنی اگر خداوند عده ای را برای سرپرستی امور دنیا و عقبای مردم کرده است از سوی دیگر برای همان مردم نیز اطاعت بی چون و چرای مردم از آن ولی را شرط رستگاری و سعادت دنیا وعقبی داسته است. با این مقدمه می­توان با توجه به ملاک برخورد مردم با این ودیعه الهی، آنها را به سه گروه ولایت پذیر، ولایت گریز و ولایت ستیز تقسیم بندی کرد.
ولایت پذیری: این نوع رفتار در قبال امر ولایت بدین معناست که اوامر ولی توسط مولی علیه به طور تام و کامل اجرا می­شود حتی اگر برخلاف نظر شخص باشد. ملاک در تشخیص ولایت پذیری کامل در عصر غیبت با به نظر رهبر معظم انقلاب عمل به دستورات حکومتی ولی است.[1] البته باید دقت دقت داشت که این ملاک برای عصر غیبت و در مورد ولایت فقیه است و الا در مورد ولایت معصوم (علیه السلام) محدوده پذیرش اوامر ولی فراتر از مسائل حکومتی بوده و سایر مسائل اجتماعی و فردی را نیز شامل می­شود.
ولایت گریزی: در این حالت افراد با تظاهر به پذیرش اصل ولایت، فرامین ولی را با منافع خود سنجیده و هرگاه آنها را با این منافع دنیوی و نفسانی خود در تضاد دید، از پذیرش آن سرباز می­زند. این حالت در واقع گویای نوعی نفاق و دورویی در جبهه طرفداران ولایت الهی است که علاوه بر ایجاد سستی در معتقدین به ولایت، باعث اخلال در امور جاری شده و همین عامل باعث از هم گسستن جبهه طرفداران ولایت الهی در طول تاریخ شده است.
ولایت ستیزی: در این حالت همانند انکار هر امر دیگری، فرد نه تنها به اصل ولایت و لزوم تبعیت از برگزیدگان الله اعتقاد ندارد بلکه در گامی فراتر، رو به عناد و مبارزه برای هدم و از بین بردن این نوع از فکر و ارزش در یک جامعه می­آورد. حال این مبارزه می تواند در عرصه های مختلف فکری، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی و یا حتی اقتصادی نیز انجام گیرد.
چگونگی تشخیص: بهترین راه تشخیص، عملکرد افراد در قبال اوامر حکومتی ولی می­باشد. در صورتیکه در موارد متعددی فرد در برابر امر ولی سر تسلیم فرو آورد می­توان وی را فردی ولایت پذیر دانست. در صورتیکه در برخی موارد رو به توجیه و یا اشکال تراشی آورد فردی ولایت گریز و در صورتیکه اقدامات و یا گفتارهایی علیه اصل ولایت دارد فردی ولایت ستیز است. تشخیص این حالات خصوصاً در موارد اول ودوم نیاز به تیزبینی و گذشت زمان دارد.
[1] متن کامل استفتاء از معظم له و جواب ایشان:
سؤال: خواهشمند است در خصوص«التزام به ولایت فقیه» توضیح دهید؛ به عبارت دیگر چگونه باید عمل نماییم تا بدانیم که به جانشین بر حق آقا امام زمان (عج) اعتقاد و التزام کامل داریم؟
جواب: «ولایت فقیه به معناى حاکمیت مجتهد جامع‌الشرائط در عصر غیبت است و شعبه‌اى است از ولایت ائمه اطهار (علیهم السلام) که همان ولایت رسول الله (صلى الله علیه وآله)مى‌‌باشد و همین که از دستورات حکومتى ولى امر مسلمین اطاعت کنید نشانگر التزام کامل به آن است.»

نظرات

 

در صورتی که قصد ثبت سوال دارید، می توانید از طریق صفحه جستجو اقدام به ثبت سوال نمایید. در غیر اینصورت با استفاده از فرم زیر نظر خود را برای ما ارسال نمایید.