دین و پلورالیسم

پلوراليسم ديني

ديدگاه اسلام و قرآن درباره حقانيت اديان و پلوراليسم دينى چيست؟ آيا اسلام پيروان ديگر اديان را اهل دوزخ مى‏داند؟

قرآن حقانيت طولى شرايع انبياى الهى را مى‏پذيرد و همه آنها را در عصر خود اسلام مى‏داند؛ اما حقانيت عرضى اديان معارض با اسلام را نمى‏پذيرد.
آيات قرآنى علاوه بر دلالت بر انحصار دين حق در اسلام و نفى پلوراليسم و تكثّرگرايى دينى، به صراحت با بعضى از اصول و مبانى پلوراليسم، مخالف است و آن را ابطال مى‏كند.
آياتى كه در اين زمينه وجود دارد، به چند بخش تقسيم مى‏شود:

يك.

پلوراليسم ديني در قرآن

با توجه به آيه 62 سوره «بقره» آيا مى‏توان به درستى پلوراليسم دينى معتقد شد؟

متن آيه ياد شده چنين است: «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هادُوا وَ النَّصارى‏ وَ الصَّابِئِينَ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ عَمِلَ صالِحاً فَلَهُمْ أَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ»؛ بقره (2)، آيه 62.؛ «در حقيقت آنان كه (به اسلام‏) ايمان آوردند و يهوديان و مسيحيان و صائبان، هر كس به خدا و روز بازپسين ايمان داشت و كار شايسته كرد؛ پس پاداششان را نزد پروردگارشان خواهند داشت و نه بيمى بر آنان است و نه اندوهناك خواهند شد».
اين آيه مربوط به دو گروه است:
1. مسلمانان،
2.

معناي پلوراليسم

پلوراليزم يعني چه؟

پلوراليسم: Plural به معنى جمع و كثرت است. وپلوراليسم ( pluralism) به معناي تكثر گرايي است. پلوراليسم در عرصه‏هاى گوناگون مطرح مى‏شود. در همه اين عرصه‏ها گاه به معنى پذيرش كثرت و نظرات مختلف در مقام عمل؛ است. گاه نيز در جنبه نظرى و علمى به كار مى‏رود. به اين معنى كه قائل به صحت و حقانيت همه ديدگاه‏هاى مختلف در زمينه سياست، فرهنگ، اقتصاد يا دين شويم. بنابراين پلوراليسم دينى مثلاً در بعد نظرى به معناى حقانيت اديان متعدد است .
در نقد اين نگرش مقاله چرا يك دين از مجله معارف شماره 50 تقديم مي گردد.

چرا يك دين؟

چيستي پلوراليسم ديني

پلوراليسم ديني را مي‌توان مشتمل بر گمانه‌هاي زير دانست:

پلوراليسم ديني و داستان موسي(ع) و شباب

مي گويند که حضرت موسي(ع) کليم الله در حال عبور از محلي چوپاني را ديد که درحال عبادت گوسفندان خود است و حضرت نيز به چوپان عتاب و خطاب کرده و او را از اين کار نهي کرد، بعد که به عبادتگاه خود رفت از جانب حق تعالي به وي وحي شد که چرا به بنده ما(چوپان) چنين گفتي و بالاخره اينکه حضرت حق تعالي، حضرت موسي را مواخذه نمود. حال سوال اينجاست که آيا اين داستان قضيه پلوراليسم يا کثرت گرايي را مطرح نمي کند؟ مگر خدا انسانها را به پرستش خود دعوت نمي کند پس چرا خداوند به کليم الله خرده گرفت؟ لطفا اين داستان و نتايج آن را کمي براي بنده موشکافي کنيد.


1. اصل داستان در مثنوی معنوی با آنچه حضرت عالی به آن اشاره نموده اید متفاوت است.

جرج جرداق و حقانيت اسلام‏-پلوراليسم ديني

اگه دين اسلام حق است، چرا آقاي جرج جرداق که اين همه با اسلام و ائمه(ع) آشنايي داشت( تا جايي که اسم پسرش رو علي گذاشت) اسلام نياورد؟ (يه جورايي منظورش صحبت دکتر سروش بود که: همه دينها از حقيقت بهره اي برده اند)

بین علم و ایمان تفاوت است. شاید برخی به حقانیت امری علم پیدا کنند ، اما به عللي التزام عميق و جدي به آن نداشته باشند. مگر نه آنکه یکی از بزرگترین شارحان نهج البلاغه ابن ابی الحدید دانشمند اهل سنت و معتزلی است که در کتاب خود - بارها به مقام برتر امام علی - علیه السلام - اعتراف دارد. اما در عین حال بر مذهب خود باقی مانده و انحرافات پیش آمده در اسلام را توجیه کرده است.