دین و عقل

سازگاری عقل ودين

آيا عقل دين را تأييد مي كند؟ پس چرا همه ديندار نيستند؟

عقلي بودن دين امري روشن است و بسياري از انديشمندان شرق و غرب بر آن صحه گذاشته اند آيات قرآن و روايات نيز بيانگر اين اعتقادند . اما دين گريزي برخي از انسانها علل مختلفي مي تواند داشته باشد از جمله:
1. برخي ممكن است با توجه به شرايط محيطي و خانوادگي, بعضي از نارسايي‏ها را ناشي از قوانين ديني بدانند و در نتيجه اشكالات خويش را متوجه دين بكنند. البته كارآمدي دين بحثي است و كارآمدي برخي از مديران بحث ديگر.
2.

عقل‏گرايي اسلام

اين كه گفته مي شود اسلام دين جامع و كامل است، با احتساب عقل است يا منهاي عقل؟ و اساسا عقل، شرط دين است يا شطر (جزء) دين؟

در ابتدا بايد گفت كه هدف دين هدايت و راهنماي انسانها به سرمنزل مقصود و قرب الهي و سراي ابدي است و دين اسلام در اين مورد ديني كامل و جامع است و توان برآورده سازي تمام نيازهاي انسان در پيمودن اين را را دارد.
عقل در اين دين از جايگاه ويژه اي برخوردار است بطوري كه ايمان آوردن بدين دين بشرط عرضه دلايل عقلي از طرف آن است به عبارت ديگر اين دين ، ديني است كه به پيروان خود امر مي كند كه اين دين را تنها با دليل عقلي مي توانند بپذيرند.

مکتب عقل و عشق

مکتب عقل و مکتب عشق به طور محض هر کدام چه نقايص و چه منافعي دارد؟ (لطفا با ذکر منبع هاي استفاده شده باشد.)

در اين باره دو مقاله پيوست نگاشته آقاي سيد سعيد لواساني که در نشريه پرسمان سال دوم شماره هاي 5 و 6 بهمن ماه و اسفند ماه 1381 چاپ شده است (مقالات عشق و عقل اين يا آن - رابطه عقل و عشق تا کجاست؟) را مطالعه نمائيد:

عشق و عقل، اين يا آن
عاقلان نقطه پرگار وجودند، ولى
عشق داند كه در اين دايره سرگردانند
بحث ارتباط عقل و عشق از مباحث‏شيرينى است كه در ادبيات فارسى و عرفان اسلامى درباره آن بسيار سخن گفته شده است .
در اين باره سه نظر عمده در ميان متفكران و عارفان مسلمان ديده مى‏شود:

تفکر در قرآن و اصول دين

مقدمات تفکر در قرآن و اصول دين چيست؟ و براي آن چه کارهايي را بايد انجام داد؟

برای تفکّر در اصول دین ، مطالعه لازم است تا موادّ اوّلیّه تفکّر فراهم شود.برای این منظور چهار جلد نخست مجموعه آثار شهید مطهری مناسب است ؛ البته جلد 4 را آخر بخوانید ؛ اگر آثار ایشان را برای خود سنگین دیدید از آثار استاد قرائتی استفاده کنید. با این مطالعه راه تفکّر در قرآن نیز باز می شود. افزون بر این ، ترجمه ی قرآن را نیز بخوانید ، ترجمه ی فولادوند بهتر است. در کنار ترجمه خوانی از تفاسیر آسان نیز استفاده کنید مثلاً تفسیر نمونه یا تفسیر نور یا تفسیر نسیم حیات.

عقل و درك خير

مي خواستم در صورت ممكن در مورد اثبات عقلاني اين سخن كه به نظرم از پيامبر است توضيح دهيد و بگوييد كه اگر بخواهيم براي اين سخن دلايلي بياوريم كه محكمه پسند باشد چگونه بايد دليل بياوريم و دلايلي برايم بياوريد همچنين مي توانيد اين سخن را با شانس و اقبال مقايسه كنيد اِِنَََّما يُدرُكُ الخَيرُِ كُلُ باِلعََقل


ابتدا باید دانست که واژه ی درک در زبان عربی به معنی فهمیدن نیست بلکه به معنی « به دست آوردن » می باشد.
شکّ نیست که عقل مستقیماً برخی خیرات را ادراک می کند ؛ و از طرفی شکّ نیست که عقل پاره ای از خیرات را مستقیماً ادراک نمی کند ؛ لذاست که خداوند متعال دین را نازل نموده تا کمبود عقل را جبران نماید. لکن باید دانست که پذیرش دین نیز با عقل است ؛ یعنی این عقل است که حقّانیّت دین الهی را اثبات می کند و ما را از تبعیّت ادیان جعلی و تحریف شده باز می دارد.