دين و فمنيسم

حجاب و سلب آزادي

شهيد مطهري در کتاب «مسأله حجاب» چگونه به دو ايرادي که بر حجاب گرفته مي شود در رابطه با رکود فعاليتها و سلب آزادي، جواب مي دهد؟

پاسخ شهيد مطهري به اشكال حجاب وسلب آزادي :
فرق است بين زنداني شدن زن در خانه و پوشيده بودن او.در اسلام بحثي درباره محبوس ساختن زن وجود ندارد.حجاب وظيفه خاصي براي زن در چگونگي معاشرت است كه نه منافي كرامت اوست ونه از جانب
مرد بر او تحميل گشته است.رعايت قوانين اجتماعي،مخصوص به اسلام وحجاب نيست،بلكه در همه كشورهاي متمدن هم وجود دارد ومسلما رعايت هر قانوني موجب مقيد ساختن افراد در معاشرتهاي اجتماعي
مي شود.هدف اسلام كرامت بخشيدن به زن است كه با وقار و متين باشد وبه گونه اي رفتار كند كه مورد توجه نگاههاي شهوت آلود مردان قرار نگيرد.حال قانوني به نام حجاب با چنين هدفي ،از چه كسي سلب آزادي مي

تفاوت تكويني زن و مرد وتبعيض در آفرينش

آيا تفاوت خلقت زن و مرد که منشا تفاوتهاي بسياري در احکام نيز شده، و به دست خداوند صورت پذيرفته، با عدل خداوند سازگار است؟به خصوص آنکه،خلقت زن مشقات بسياري را به او تحميل نموده که به خودي خود هيچ کمال يا منشا و عامل سعادت و کمال، محسوب نمي شود و زن نيز مانند مرد مکلف به وظايفي است که در صورت عدم اتمام آنها سعادت اخروي او تامين نمي شود. غم انگيز تر از همه آنکه که در متون روايي به وفور به مطالبي بر مي خوريم که زن را مخلوق درجه دو، به نفسه بي مقدار، و طفيلي وجود مرد و اصلا آفريده شده براي رفع نيازهاي مرد،معرفي مي کند و حتي مقتضيات خلقتش که به دست خداوند بوده، علت نقص او معرفي مي شود (ر.ک: نهج البلاغه که زنان را علاوه بر نقصان عقل، به دليل قاعدگي و محروميت از نماز و روزه،در دين و ايمان هم ناقص و کمتر از مرد تلقي مي کند! کانه که نعوذ بالله زن خودش خود را آفريده و علم کافي به طراحي صحيح نداشته و چنين اشکال بزرگي به بار آورده! حالا چشمش ... از خيلي کمالات معنوي محروم شود!)و در همين راستا حضرت صديقه طاهره(س) که به قولي، ورژن عالي و اصلاح شده زن در ديدگاه ماست، از اين نقص مبرا دانسته مي شود! سوال اين است که اگر اين مقتضاي خلقت زن(به طور مثال) مسبب کسر او است(همانطور که در روايات مربوط به اين مسئله آمده) چرا خداوند آن را ايجاد کرد ؟ آيا در علم و قدرت خداوند نمي گنجيد که مسير خلقت و آفرينش بدون چنين مقتضياتي طي شود؟! همانطور که از فاطمه زهرا و يا حضرت مريم (سلام الله عليهما) چنين نقل کرده اند؟!که بدون قاعدگي صاحب فرزند شده اند.(اين مورد صرفا يک مثال است)قرآن تا جايي که من مي دانم مي توان گفت رويکرد منصفانه و بي تبعيضي را نشان مي دهد، هرچند براي زن و مرداحکام متفاوتي دارد و حتي در ذکر پاداش اخروي مومنين تفصيلاتي دارد که ظاهرا شامل مومنات نمي شود!(ر.ک به توصيفات بهشت در قرآن و بعضا در ادعيه ما)ولي آنرا به حساب توجيهات مختلف گذاشته و به همان وعده هاي کلي و سر بسته قرآن به مومنات در اين مورد اکتفا مي کنيم. اين سوال را به عنوان کسي مي پرسم که اصلا نمي تواند ظلم را درباره خداوند رحمن و رحيم عادل و عالم و قادر بپذيرد، در حاليکه عمده رنجهاي دنيوي بر گردن زن است ولي در اجر و پاداش همان شروط مرد را دارد!(ظاهرا بابت اين همه ضعف در خلقت نسبت به مرد که اصلا به دست او نبوده، هيچ گونه آوانسي به او نداده اند! هيچ، بسياري سختيهاي مضاعف نيز در احکام به او تحميل مي شود(از طهارت گرفته تا ازدواج) و مخلوق درجه دو هم به حساب مي آيد! عوايد معنوي اش نيز به پاي مرد نمي رسد. اگر اين طور بدانيم که زن در دنيا و آخرت صرفا به دليل جنسيتش، نسبت به مرد، متضرر تر است. حال اگر ظلمي که در دنياي انسانها و توسط انسانها همواره به بسياري از زنان ، تنها به خاطر جنسيتشان روا داشته شده بيافزاييم، واقعا ديگر نمي دانم پرودگار خالق چه جوابي براي اين طور زنان دارد؟! (اين را بگويم که در زندگي شخصي هرگز به خاطر زن بودن محروميت و ظلمي تجربه نکردم حداقل اينطور احساس نکردم) اين سوال بي حد و اندازه مرا مي آزارد و امروز واقعا آتش گرفتم وقتي چشمم به مطلبي نوشته يک مرد جوان خورد که مالامال از توهين به جنس زن بوده و گفته بود:... خوشحالم که زن نيستم چون موجودات منفور و بدبختي هستند.. و بعد به ذکر اين بدبختيها پرداخته و از ضعفشان در رابطه جنسي و دوران قاعدگي و مشکلاتش و حتي بارداري و زايمان و نگاه صرفا مادي وجنسي و منتفعانه مردان به آنها... با تحقير آميز ترين و زشت ترين کلمات صحبت کرده بود و اينکه در هر صورت به دليل ضعفهايشان مورد سوء استفاده اند.البته اولين بار نيست که چنين حرفهايي(مخصوصا از مردان)مي شنوم. نمي خواهم ديدگاه امثال او را تاييد کنم ولي حرفهايش با وجود تلخي متاسفانه عين واقعيت بود! با وجود اينها آيا کسي حق ندارد که از داشتن دختر و يا دختر بودن متنفر باشد؟استدعا دارم کمکم کنيد(متذکر مي شوم که آدم بي اعتقادي نيستم و خداوند به من توفيق حفظ تمام قرآن را داده است.)



1ـ در این که بین زن و مرد تفاوتهایی وجود دارد شکّ نیست ؛ کما اینکه بین دو مرد و بین دو زن نیز تفاوتهای فراوانی می توان یافت ؛ از تفاوتهای جسمانی گرفته تا تفاوتهای استعدادی و روانی و ... . کما اینکه بین انسان و تک تک حیوانات و موجودات نیز تفاوتهای فاحشی است. بلکه اساساً در عالم خلقت ، هیچ دو موجودِ از همه جهت شبیه هم یافت نمی شود. چرا که وجود ، حقیقتی است واحد ؛ ولی دارای مراتب ؛ که هر مرتبه از آن تنها و تنها به صورت یک موجود ، ظاهر گشته است. لذا همانگونه که تفاوت مراتب اعداد ، ذاتی آنها و لازمه ی عدد بودن آنهاست ؛ تفاوت مراتب وجود نیز ذاتی آن و لازمه ی مرتبه داشتن وجود است.

جنسیت و محدودیت

در مورد اين که جنسيت در بسياري از موارد باعث محدوديت است، راجع به افسردگيهاي ناشي از آن کمبودها و طرز فکر افراد و پاسخ دين اسلام به اين گونه موارد، چيست؟

در سوال شما به 2 مطلب اساسی اشاره شده که عبارتند از: 1. محدودیت های مربوط به جنسیت (که مناسب بود پاره ای ازمواردی که به نظر شما محدودیت محسوب می گردند ذكرشود ) 2.منجر شدن آن محدودیت ها به افسردگی.
نكته اول اين كه نوع خاصي از خلقت و در نتيجه رفتارهاي متناسب با ان ويژگي هاي فيزيكي - كه مثلا پوشش مناسب يكي از انهاست - نبايد به محدوديت تفسير شود .
نكته دوم : «ویژگی ها» از «تفاوت ها» سرچشمه می گیرد و در دو جنس مذكر و مؤنث «تفاوت ها» و نه «تبعیض ها» عاملی است جهت تفكیك مسئولیت ها، شكل گیری شخصیت، تقویت توانایی های فردی، كشش و جاذبه بین دو جنس و ....

تعدد زوجات معصومين(ع)

من هميشه در مورد تعدد همسران پيامبر(ص) و امامان معصوم (عليهم السلام) مشکل داشتم و دارم و از اين رو گاهي که زن ها با خشم اين سؤال را مي پرسند در جواب مي مانم! حتي در مورد تعدد همسر زن در بهشت! لطفا راهنمايي ام بفرماييد و يا کتابي به من معرفي کنيد تا اين شبهه هميشگي را براي هميشه از سرم بيرون کنم؟


مساله تعدد زوجات يكي از احكام بسيار بااهميت وارزشمند از نظر اجتماعي و نظام خانوادگي دراسلام است . درقرون پيشين مستشرقين و اسلام شناسان غربي اين مساله را براسلام خرده مي گرفتند . اما تحقيقات اخير و واقعيات و رخدادهاي اجتماعي قرن ما اهميت اين حكم را به آنان ثابت كرد به طوري كه اند يشمنداني چون برنارد شا و جان ديون پورت گوستاد لوبون و ... در اين رابطه از د ر تحسين آمدند و به حكمت آن گواهي دادند .زيرا . 1 : آمارهاي موجود درسطح جهان نشان مي دهد ميزان تولد دختر غالبا بيش ازپسر مي باشد .

آیا زنان ناقص العقل می باشند؟

در نهج البلاغه آمده که زنان ناقص العقل و ناقص الایمان می باشند. منظور حضرتش از این کلام چیست؟

1ـ در این که بین زن و مرد تفاوتهایی وجود دارد شکّ نیست ؛ کما اینکه بین دو مرد و بین دو زن نیز تفاوتهای فراوانی می توان یافت ؛ از تفاوتهای جسمانی گرفته تا تفاوتهای استعدادی و روانی و ... . کما اینکه بین انسان و تک تک حیوانات و موجودات نیز تفاوتهای فاحشی است. بلکه اساساً در عالم خلقت ، هیچ دو موجودِ از همه جهت شبیه هم یافت نمی شود. چرا که وجود ، حقیقتی است واحد ؛ ولی دارای مراتب ؛ که هر مرتبه از آن تنها و تنها به صورت یک موجود ، ظاهر گشته است. لذا همانگونه که تفاوت مراتب اعداد ، ذاتی آنها و لازمه ی عدد بودن آنهاست ؛ تفاوت مراتب وجود نیز ذاتی آن و لازمه ی مرتبه داشتن وجود است.