دين و آزادي

انتخاب دین و تعصبات مذهبي

اگر اسلام و شيعه حق است پس چرا علما به صورت تعصبي صحبت مي كنند و يكسره مي خواهند دين را به خورد مردم بدهند و اساسا چرا نمي گذارند خود مردم حق را انتخاب كنند؟

همانطور كه خود مي دانيد اسلام و شيعه ، مذهبي است حق و سخنانش را با دليل و برهان مطرح مي كند. از سوي ديگر بايد توجه داشت كه تعصب بطور كلي ناپسند نيست بلكه تعصب كوركورانه و نشات گرفته از هواي نفس است كه نكوهيده و ناپسند است.

فلسفه حكم ارتداد

کسي که چون پدر و مادرش مسلمان است خودش نيز مسلمان شود و تحقيق در اين امر ننمايد، ارزشي ندارد پس چگونه کسي که مسلمان است و بعد مسيحي مي شود، مرتد و اعدام مي شود؟

1. اين پيشفرض که اگر کسي تحقيق نکرده ايمان آورد بي ارزش است سخني ناپخته است . ارزش ايمان به حقيقت يک مساله است و ارزش جستجو و تحقيق در باره آن مساله ديگري است .

تحقيق در دين و ایه لا اكراه فی ا لدين

اسلام هشدار مى‏دهد چشم و گوش خود را باز و دلايل و منطق اين دين را دقيقا بررسى كنيد، اگر شما را قانع نكرد و مجذوب اصالت و واقعيت خود نساخت، در برابرش گردن ننهيد: «لا اکراه في الدين»، ولى هر گاه مسلمان شديد، ديگر نمى توانيد از آن باز گرديد. اما جواني که به سن 20 سالگي رسيده و هنوز مي خواهد در مورد مسلمان بودنش تحقيق کند چه؟ آيا مي تواند پس از تحقيق دين ديگري را انتخاب کند چون تا قبل از آن که متوجه اين قضايا نبوده و تقليد کورکورانه داشته اگر شما را قانع نكرد و مجذوب اصالت و واقعيت خود نساخت، در برابرش گردن ننهيد يا از ترس اينکه مرتد شناخته مي شود بايد زوري (ظاهرا) اسلام را قبول کند.

در اين زمينه بين عالمان ديني اختلاف نظر وجود دارد. به نظر برخي از آنان مانند آيه الله جوادي آملي ارتداد زماني مصداق دارد که شخصي با يقين معرفتي اسلام را پذيرفته و با وجود چنين يقيني از اسلام خارج شود. بنابراين کسي که يقين معرفت شناختي ندارد اگر به تحقيق بپردازد حتي اگر منجر به پذيرش دين ديگري شود اصلا مرتد نيست تا حکم مرتد بر او جاري شود.
بسياري از ديگر فقيهان نيز مانند آيه الله مکارم شيرازي، آيت الله سبحاني و ... برآنند که ارتداد مستند به شبهه ، محکوم به حکم ارتداد نيست يعني اگر کسي در روند تحقيق گرفتار شبهه شد و از اسلام خارج گشت، نمي توان حکم اعدام را بر او جاري ساخت.

ارتداد وآزادي دین

اسلام مي فرمايد با تفكر وارد دين اسلام شويد، چرا اگر كسي با تفكر به اين نتيجه رسيد كه از دين اسلام خارج شود، اسلام دستور قتل آن را مي دهد، آيا اين مسأله با بحث تفكر و آزادي در انتخاب در تضاد نيست؟

پاسخ اجمالي
به فتواي بسياري از فقها حکم مرتد مربوط به کساني است که با علم به حقانيت اسلام و تعمد در مخالفت ، ترک اسلام مي کنند .
پاسخ تفصيلي

برده‏داري در اسلام‏

چرا محمد و علي و ساير امامان برده داري را نفي نکردند؟ چرا آنها خود غلام و کنيز داشتند؟ مرد مي توانست با کنيزش رابطه جنسي داشته باشد. آيا کرامت انساني با اين گونه حرکات به زير سوال نمي رود ؟ مگر اين همان اسلامي نبود که جلوي زنده به گور کردن دختران را گرفت ؟ پس چرا برده داري را ممنوع نکرد و فقط به اين اکتفا کرد که با برده هاي خود مهربان باشيد؟

اسلام تمام افراد بشر را از يك پدر و مادر مى‏داند و هيچ امتيازى براى رنگ، ثروت، مقام، قبيله، نژاد و... قائل نمى‏شود. اسلام تنها امتياز را تقوا مى‏شمرد و گرامى‏ترين مردمان را، پرهيزگارترين آنان مى‏داند.حجرات (49)، آيه 14. اسلام، مردم را مانند دانه‏هاى شانه با هم برابر مى‏داند؛ چنان كه پيامبر اكرم‏صلى الله عليه وآله فرمود: «الناس كلهم سواء كاسنان المشط»؛ «مردم مانند دانه‏هاى شانه برابرند».صدوق، من لايحضره الفقيه، (قم: انتشارات جامعه مدرسين، 1413 ه. ق)، ج 4، ص 379. در نگاه اسلام، نابودى ملت‏ها و اقوام مختلف، ناشى از عدم مساوات آنان در برابر قانون حق و اجرا نشدن آن در سطح جامعه است.