شیطان

ملک بودن شيطان

آيا شيطان قبلا ملك بوده است؟

احتمالا اين سوال شما ناظر به پرسش و پاسخ زير است.
سوال: آيه سي سوره بقره مي فرمايد: (اذ قال للملئكه اسجدوا) ابليس كه ملك نبود, پس چرا خداوند به او امر كرد؟
پاسخ: مفسران در توجيه اين مطلب چند نكته را متذكر شده‏اند كه به اختصار بيان مى‏كنيم:
1- طبق نظر برخى از صاحبان فكر، در حالى به فرشتگان خطاب شد كه در جايگاه خاصى (جايگاه قدس) مشغول تسبيح و تنزيه بودند و شيطان نيز، در ميان آنان مشغول تنزيه خدا بود.

ماهيت شيطان

در تفسير آيه 34 سوره بقره: «شيطان ابتدا جني از آتش بود که پس از 6000 سال عبادت فرشته شد» از طرفي فرشته عصمت دارد پس چگونه تکبر ورزيد که يک گناه است؟

شيطان يا ابليس جن بود نه فرشته: «فَسَجَدُوا إِلاَّ إِبْلِيسَ كانَ مِنَ الْجِنِّ؛ «پس سجده كردند جز ابليس كه از جن بود.» 1 افزون بر اين، شيطان به تصريح قرآن از جنس آتش بود، ولى در هيچ جاى قرآن نيامده است كه فرشتگان از آتش خلق شده‏اند. همچنين قرآن آشكارا از عصيان ابليس سخن مى‏گويد؛ در حالى كه فرشتگان به دليل ماهيّت خلقتشان به هيچ وجه عصيان نمى‏كنند. بر اساس آيات قرآن كه طرح تفصيلى و تفسير آن در اين مجال ممكن نيست، جن مانند انسان موجودى مختار و صاحب اراده است و هنگامى كه در دو راهى قرار مى‏گيرد، يكى را بر مى‏گزيند.

قدرت اغواگري شيطان برانسلن

چرا اين قدر خداوند قدرت به شيطان داد و به راحتی انسان را فريب می دهد و نقل است که شيطان به شکل انسان در می آيد چه قدرتی برای فريب انسان از اين بالاتر؟

اين پرسش براى هر انديشمند مسلمانى، مطرح است و پاسخ به آن، در گرو كاويدن جنبه‏هاى مختلف مى‏باشد.
در اين پرسش سه موضوع؛ خداوند، انسان و شيطان مطرح است. گرچه بعضى از مباحث آنها با هم تداخل دارد، اما در اين جا جداگانه به بررسى آنها مى‏پردازيم.<
الف. خداوند
1. هدف خداوند از خلقت انسان، به كمال رساندن اوست؛ يعنى هدف به فعل خدا مربوط مى‏شود، نه به فاعل؛ زيرا خداوند خود كامل على الاطلاق است و نمى‏توان غايت و هدفى براى ذات او تصوّر كرد.
2. تبلور كمال انسان، معرفت خداوند است و معرفت در گرو عبادت اوست.

طرد شيطان

چرا شیطان از درگاه خداوند رانده شد؟

1. شيطان كه توصيف گر هر موجود متمرّدى است، تبلور اوليه‏اش در ابليس بود كه به تصريح خداوند، از جنيان به شمار مى‏رفت. «كانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِ».20
2. جنّ همانند انسان، موجودى مختار است كه هدف از آفرينش او، چون انسان، رسيدن به كمال از راه معرفت و عبادت مى‏باشد «وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ».21

عدم آفرينش شيطان و گناه شیطان

اگر خدا شیطان را نمی آفرید آیا انسان گناه می کرد؟

در پاسخ به اين سوال توجه شما را به چند نكته جلب مي نماييم.
الف) خداوند در آفرينش انسان، برنامه‏اى كامل و جامع طراحى كرده است. اين طراحى، لوازمى را در پى دارد كه از جمله آنها، پديده شيطان و هم‏چنين نفس اماره در آدمى است.
اين لوازم، از توابع قهرى يك نظام و برنامه است.