شناخت حضوري

شناخت حضوري، چگونه شناختي است؟ (در مباحث معرفت نفس)


شناخت بر دو گونه است ؛ حصولی و حضوری. شناخت حصولی ، شناخت مفهومی است. يعني مفهوم و صورتي از معلوم نزد عالِم حاصل مي گردد ؛ و عالِم به وسيله صورت ذهني به بيرون از خود ، آگاه مي شود. به عبارت دیگر علم حصولی ، علم با واسطه است ؛ یعنی در علم حصولي بين عالِم و معلوم ، صورت ذهني واسطه می شود.ولی خود مفهوم و صورت ذهنی ، بدون واسطه در نزد عالِم حاضر است. لذا در علم حصولی مفهوم یا صورت ذهنی را «معلوم بالذات» و معلوم خارجی را که به واسطه مفهوم و صورت ذهنی شناخته می شود ، «معلوم بالعرض» می نامند. برای مثال درخت داخل باغچه ، معلوم بالعرض است ؛ امّا صورت درخت که در هنگام نگاه کردن به آن در ذهن ما پدید می آید ، معلوم بالذات است.
امّا شناخت حضوری ، شناخت از راه مفهوم و صورت ذهنی نیست. بلکه در علم حضوری ، وجود خود معلوم ، نزد وجود عالِم ، حاضر می شود. لذا در علم حضوري بين عالم و معلوم هیچ واسطه اي موجود نيست. مثل علم انسان به خود و به حالات درونی خود ، نظیر حبّ و بغض و شادی و اندوه و شک و یقین خودش. علم انسان به صور ذهنی خودش نیز علم حضوری است. همین طور علم انسان به وجود قوای نفسانی خود نظیر علم به وجود عقل ، فکر ، قوّه خیال ، اراده ، اختیار و... ، علم حضوری است. یعنی انسان برای علم به این امور نیازی به استفاده از ذهن ندارد. مشاهدات انسان در هنگام خواب دیدن و همچنین مشاهدات و مکاشفات عارفانه نیز به صورت علم حضوری است . وحی و الهام انبیاء و ائمه (ع) نیز از سنخ علم حضوری است . علم مجرّدات(موجودات غیر مادّی) نیز علم حضوری است ؛ چرا که در مجرّدات حواسّ و ذهن وجود ندارد. چون لازمه وجود ذهن ، قابلیّت ؛ و لازمه قابلیّت مادّیت است. از اینجا روشن می شود که علم حصولی در خدا نیز راه نداشته و علم او به خود و همه موجودات علم حضوری است.

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
3 + 0 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .