جاهل قاصر

انسانهائى كه از پيامبر يا امامى برخوردار نبوده‏اند تكليف آنها چگونه‏است و آيا بخاطر كارهاى زشتشان بازخواست خواهند شد؟

جاهل بر دو گونه است: قاصر و مقصر ؛ جاهل قاصر كسي است كه پيام الهي به او نرسيده و زمينه‏اي براي بيداري او فراهم نگرديده است. مجازات اين افراد در حد عقل و درك آنهاست؛ يعني ، اين كه اگر ديني هم در كار نباشد، عقل مي‏گويد ظلم بد است و عدل خوب است و ... به هر اندازه كه فرد قاصر به مفاد احكام روشن عقل خود عمل كرده باشد، مأجور و در صورت مخالفت مجازات مي‏گردد؛ ولي جاهل مقصر كسي است كه جاهل بوده ولي امكان يادگيري و شرايط آن را داشته است. مانند كسي كه در كنار مسجد است ولي نماز و احكام ديگر خود را بلد نيست و براي يادگيري آن نيز حركت نمي‏كند، چنين فردي داراي مجازات است.