علم انسان شناسی

انسان شناسي (Anthropology) را مي توان بدين گونه تعريف کرد: دانشي که به مطالعه علمي انسان در تمامي ابعاد يا بعدي از وجود انسان مي پردازد. و از آنجا که ابعاد وجودي انسان بسيار زياد و پيچيده است حوزه کاري آن نيز بسيار وسيع مي باشد و لذا انسان شناسي کوشش انسان در مطالعه و فهم خود در تمامي زمانها و تمامي مکان هاست. از اين رو انسان شناسي فرهنگي يا انسان شناسي اجتماعي تنها بخشي از اين کوشش است.
واژه آنتروپولوژي را نخستين بار ارسطو به کار برد. و منظور او علمي بود که در شناخت انسان بکوشد. اين اصطلاح را گاهي مردم شناسي نيز ترجمه مي کنند که ظاهرا درست نيست و بايد ميان انسان شناسي و مردم شناسي فرق قائل شد.
به هر حال توجه به انسان شناسي از آغاز تفکر بشر وجود داشته است حتي آنگاه که سقراط از سه اصل خود حرف مي زند و يکي از آنها اصل «خودت را بشناس» و ديگري اصل «خودت را بهتر کن» است در واقع صحبت از بررسي و شناخت انسان و بهتر کردن آن مي کنند.
چنين توجهي را در طول تاريخ تفکر بشري ملاحضه مي کنيم اما اين که به عنوان يک علم مستقل در آيد و در مجامع علمي تدريس شود از دستاوردهاي دوره جديد است هر چند بذرهايي آن از سال هاي بسيار دور پاشيده شده بود.
در يک کلام مي توان گفت هدف انسان شناسي، شناخت آدمي است. هدف آن تحليل و تفسير و توصيف شوؤن گوناگون زندگي بشري است. تا از اين طريق هم خود را بهتر بشناسد و هم گذشته خود را و نيز براي آينده تصميمات دقيقي بگيرد.
در جهان امروزه که سازمان هاي سياسي در پيشرفت سطح زندگي مادي و فرهنگي جوامع مي کوشند بايد از زمينه هاي ابتدايي رشد و توسعه مادي جوامع آگاه باشند، محقق انسان شناسي خصوصيات سازمان هاي توليدي، تغذيه، مسکن، پوشاک، داد و ستد و غيره را بررسي مي نمايد، و بر اساس آن، جهت تحقق هدف هاي مورد نظر برنامه ريزي مناسب مي کند. اين امر فايده و کاربرد مادي انسان شناسي است.
مطالعه درباره انسان از آنجا که پديده اي تازه نيست و تاريخي کهن است در هر حال در هر دوره اي بر روي مفاهيم خاصي تکيه شده است که اغلب اين تاکيد خود را در تعاريفي که از انسان ارائه مي کنند ظاهر مي شود. مثلا ارسطو، انسان را «حيوان اجتماعي» ناميد. زماني انسان را اشرف مخلوقات مي خوانند و آفرينش همه عالم را به خاطر او مي دانند.
انسان شناسي در ابتدا جنبه فردي داشت بدين گونه که انسان شناسي مطالعه اي بيشتر ذهني و انتزاعي بود با مطالعه و بررسي بعد يا ابعادي از انسان فهمي دست مي يافت تا بتواند انساني بهتر باشد همان طور که سقراط مي گفت: خودت را بشناس، خودت را بهتر کن، اما رفته انسان شناسي، داراي حوزه هاي شناخته شده تري شد و در مسائل مربوط به جامعه، سياست و امور اجتماعي بيشتر خود را نشان داد و از انسان شناسي طبيعي و فيزيکي فاصله گرفت.
در يک تقسيم بندي مي توان گفت: انسان شناسي داراي اقسامي بدين قرارند:
انسان شناسي:
1)انسان شناسي فيزيکي:
الف: زيست شناسي تکاملي: 1. ديرينه شناسي 2. نخستين شناسي
ب: زيست شناسي انساني: 1. کالبد شناسي انساني 2. رشد شناسي انساني 3. انسان شناسي ژنتيکي
2) باستان شناسي
3) انسان شناسي فرهنگي: 1. قوم نگاري 2. قوم شناسي
4) زبان شناسي
از انجا که انسان شناسي در عصر حاضر در بيشتر حوزه هايش شناخته شده است نمي توان روش واحدي را براي تمام آنها در نظر گرفت. اما آنچه که مي توان گفت اين است که ديگر از روش هاي ذهني و انتزاعي در انسان شناسي خبري نيست و بيشتر روش تجربي و جمع آوري اطلاعات از منابع عيني مد نظر است که همان استقراء و نتيجه گيري است و يا در برخي موارد روش ديني و يا عقلي است.
مسائل انسان شناسي، شامل رابطه انسان با جهان، رابطه انسان با مردم مي شود تا مسائلي در مورد سرنوشت انسان، آزادي انسان، رابطه روح و جسم، جبر و اختيار، آفرينش وي، جايگاهش در جهان و مرگ و پس از آن. و در واقع تمام آن چيزهايي که انسان با آن سر و کار دارد و دغدغه هايش است.
منابع در اين زمينه را مي توان از آغاز تفکر بشري برشمرده مانند: محاورات افلاطون، ارسطو، لاک، هابز و کانت که اصلا کتابي به نام آنتروپولوژي دارد و نيز در قرون وسطي و در عصر جديد اگزيستنايست هاي مانند سارتر، هايد و افراد ديگر.
در تفکر اسلامي نيز بحث انسان و انسان شناسي ذيل مباحث جهان شناسي مطرح شده است و در اين باره مي توان به کتاب اسفار اربعه ملاصدرا دو جلد آخر يعني «الجزء الاول من السفر الرابع» و «الجزء الثاني من السفر الرابع» و نيز انتشارات ابن سينا، نمط 3، 7 و 8 را نام برد.
براي مطالعه بيشتر ر.ک:
1. انسان شناسي، محمود رجبي
2. تاريخ انديشه ها و آراء انسان شناسي و مردم شناسي، دکتر محمد علي يوسفي زاده
3. مباني انسان شناسي، دکتر محمد صادق فربد
4. زمينه انسان شناسي، دکتر حسين اديبي

دیدگاه ها

خوب بود

Member since:
16 اسفند 1389
Last activity:
3 سال 2 روز

با تشکر از مراجعه شما

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
1 + 6 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .