شب قدر و اختیار انسان

آیا ثبت تقدیرات امور در شب قدر با اختیار انسان تعارض ندارد؟
شب قدر و سرنوشت يک سال سرنوشت يا به تعبير درست، عاقبت حقيقي(اخروي) هر کسي در گروه پاسخهايي است که او به امتحانات الهي مي دهد. و آن به آنِ زندگي ما سوالات امتحاني خداست، که گاه بين آنها سوالات امتحاني بزرگ و اساسي نيز وجود دارند؛ که مردم اغلب خيال مي کنند فقط همينها امتحان خدا هستند. آنچه در شب قدر نازل مي شود، سوالات امتحاني يک ساله ي ماست، که بيرون از اختيار ما هستند. اصل سوالات در دست ما نيست بلکه از طرف خداوند متعال طرح مي گردند؛ البته با توجّه به گستره ي وجودي ما و امکاناتي که در اختيار داريم. اين سوالات همراه با آن ملائکي که بايد آن سوالات را سر موقعش پيش پاي ما بگذارند در شب قدر نازل مي شوند به آسمان دنيا تا به هنگام خودش در دنيا ظهور نمايند. بعد از آن، پاسخ ما به اين سوالات است که عاقبت ما را رقم مي زند. پس آنچه در شب قدر نازل مي شود، در طول سال حتماً واقع مي شود و اجتناب ناپذر مي باشد؛ ولي پاسخ ما به آن اتّفاقات صد در صد در اختيار ماست. خداوند متعال به اصل سوالات، علم مطلق (بي قيد) دارد؛ ولي به پاسخ ما، علم مقيّد به اختيار دارد؛ يعني خدا مي داند که هر کسي با اختيار خويش چه جوابي به آن سوالات خواهد داد. و چون علم خدا تخلّف بردار نيست، لذا محال است ما بدون اختيار خودمان بتوانيم به آن سوالات پاسخ دهيم. لذا عاقبت ما صد در صد به اختيار خود ماست. امّا درک شب قدر به معني عرفي آن يعني انجام اعمالي براي اينکه سوالات يک سال ما را آسان بگيرند. بايد دانست که خداوند متعال برخي از اين سوالات را هم مشروط طرح مي کند؛ يعني طرح مي کند که اگر فلان شخص در برابر فلان سوال، فلان پاسخ را اختيار کرد، سوال الف پيش پايش گذاشته شود؛ و اگر پاسخ ديگري را اختيار نمود، سوال ب برايش اتّفاق بيفتد. و از جمله نحوه ي طرح سوالات يک سال، ربط دارد به اعمالي که شخص در سال پيش انجام داده، يا به تعبيري سوالات سال آينده ربط دارد به پاسخهاي ما در سال گذشته؛ و از جمله ربط دارد به نحوه ي عملکرد ما در همان شب قدري که در آن واقع شده ايم. امّا احياء شب قدر به معني واقعي کلمه، يعني احياء خويش براي ملاقات ليلة القدر. بيدار ماندن در شب قدر براي عبادت خدا، اگر چه خوب و مفيد و درجه اي از احياء خويش است امّا احياء حقيقي آن است که آدمي از حيات مادّي حيواني فراتر رفته، با ترقّي به حيات طيّبه با قلب انسان کامل ارتباط وجودي بيابد. چرا که مراد از ليلة القدر، حقيقت انسان کامل است در مقام قلب، در قوس نزول هستي. خاصّه قلب مطهّر حضرت فاطمه زهرا(س) است، که يازده قرآن ناطق از مجراي وجود او تنزّل يافته اند به عالم دنيا. «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع أَنَّهُ قَالَ إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ اللَّيْلَةُ فَاطِمَةُ وَ الْقَدْرُ اللَّهُ فَمَنْ عَرَفَ فَاطِمَةَ حَقَّ مَعْرِفَتِهَا فَقَدْ أَدْرَكَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ وَ إِنَّمَا سُمِّيَتْ فَاطِمَةَ لِأَنَّ الْخَلْقَ فُطِمُوا عَنْ مَعْرِفَتِهَا ــــ امام جعفر صادق عليه السّلام فرمودند: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ»، ليلة، فاطمه است و قدر، الله است. پس اگر كسى فاطمه را آن طور كه بايد و شايد بشناسد ليلة القدر را درک نموده است. فاطمه بدين لحاظ فاطمه ناميده شد كه خلق بريده شده اند از معرفت او (معرفت تامّش)» (بحار الأنوار، ج 43،ص65). پس شب قدر صرفاً بخشي از زمان نيست؛ بلکه قلب انسان کامل را شب قدر گويند؛ که حقايق امور در او موجود و در آستانه ي ظهورند، لکن به نحو بطون و به طور نهاني. پس آنگاه ظاهر مي شوند و در آنِ بعد در قوس صعود قرار مي گيرند؛ که قوص صعود را يوم القيامة گويند؛ که آن نيز حقيقت انسان کامل است در قوس صعود. لذا نه چيزي بي وساطت انسان کامل تنزّل مي کند و نه بي وساطت او صعود مي کند. لذاست که فرمودند: «... وَ الْحَقُّ مَعَكُمْ وَ فِيكُمْ وَ مِنْكُمْ وَ إِلَيْكُمْ وَ أَنْتُمْ أَهْلُهُ وَ مَعْدِنُهُ وَ مِيرَاثُ النُّبُوَّةِ عِنْدَكُمْ وَ إِيَابُ الْخَلْقِ إِلَيْكُمْ وَ حِسَابُهُمْ عَلَيْكُم ...» (من لا يحضره الفقيه، ج 2،ص612)؛ و ايضاً فرمودند: «... بِكُمْ فَتَحَ اللَّهُ وَ بِكُمْ يَخْتِمُ وَ بِكُمْ يُنَزِّلُ الْغَيْث ...» (عيون أخبار الرضا،ج 2،ص276)؛ و فرمودند: «... بِنَا فَتَحَ اللَّهُ وَ بِنَا خَتَمَ اللَّهُ وَ نَحْنُ الْأَوَّلُونَ وَ نَحْنُ الْآخِرُونَ ...» (بحار الأنوار، ج 26،ص259).

دیدگاه ها

ارسال ديدگاه جديد

(لطفا از درج سوال در ديدگاه ها خودداري فرماييد براي طرح سوالات خود به اين آدرس مراجعه فرماييد)

محتویات این فیلد به صورت شخصی نگهداری می شود و در محلی از سایت نمایش داده نمی شود.
  • آدرس های وب و ایمیل به صورت اتوماتیک به لینک تبدیل می شوند.
  • تگ های مجاز : <a> <br> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • خطوط و پاراگرافها به صورت اتوماتیک جدا سازی می شود.
  •  

 

کد امنیتی
این سوال برای آزمایش کردن شما است که آیا شما یک بیننده واقعی ( انسان ) هستید و یا یک رایانه برای ساخت اسپم .
5 + 13 =
دو عدد را جمع کنید و وارد کنید . به عنوان مثال 1+3 را باید 4 وارد کنید .