عصمت

عصمت انبيا(ع)

آيا عصمت رسولاني نظير حضرت يعقوب(ع) با عصمت پيامبر اسلام(ص) و ائمه ايشان(ع) متفاوت است؟ مثلا نفرين حضرت يونس(ع) به قومش که موجب تنبيه ايشان از جانب خداوند شد يا بيتابي حضرت يعقوب(ع) که موجب شد تا جبرييل(ع) به او اخطار دهد و ... .

1ـ بنا به براهین عقلی عصمت ؛ آنچه بر هر نبی و امامی لازم است تا سخن او حجّت الهی تلقّی شود ، این است که او از هر گناه شرعی و هر گونه خطا و اشتباه و سهو و نسیان معصوم باشد ؛ در غیر این صورت ، نمی توان اطمینان داشت که سخن او یقیناً و عیناً سخن خداست ؛ و اگر چنین اطمینانی حاصل نشود اطاعت از آنان بر ما واجب نمی شود. تنها کسی که ذاتاً حقّ حاکمیّت دارد و باید اطاعت شود خداست ؛ پس ما تنها باید از خدا اطاعت کنیم و بس ؛ و اگر از نبی یا امام اطاعت می کنیم ، فقط و فقط برای این است که یقین داریم سخن او سخن خدا و رفتار او مطابق با حکم خداست. پس تمام انبیاء در این حدّ از عصمت باهم برابرند.

خطاي يونس(ع)

با توجه به عصمت انبيا، خطاي حضرت يونس(ع) چگونه توجيه مي شود؟

حضرت يونس مرتكب حرام و ترك تكليف مولوي نشده است، بلكه كار ايشان ترك اولي بوده است و آن «عجله كردن در ترك قوم» و عدم صبوري لايق به مقام نبوت است. اين ترك اولي از پيامبر سبب شد در همان راهي بيافتد تا متنبه نسبت به ترك اولي شود، و از سوي ديگر صبور گردد و خدا را بخواند و خداوند دوباره ايشان را به سوي قومش برگرداند و مشغول راهنمائي مردم شد.

عصمت پیامبران در كودكي

آيا پيامبران در دوره كودكى نيز از عصمت برخوردارند؟ چرا؟

عصمت پيامبران و امامان‏عليهم السلام، از ابتداى تولد بوده است. خداوند متعال از آنجا كه مى‏دانست عده‏اى از بندگانش، به اختيار خويش، بيش از ديگران و در بالاترين حد ممكن، از استعداد خود بهره‏بردارى مى‏كنند؛ تفضلاً اين پاداش و موهبت ويژه را به آنان عطا فرمود و آنان را از علم و اراده‏اى برخوردار ساخت كه به واسطه آن، به «مصونيت كامل» برسند. اعطاى اين موهبت، با ملاحظه شايستگى‏هاى آنان است؛ مى‏توان دليل و چرايى عصمت در دوران كودكى معصومان را به دو وجه تقرير كرد: <BR/> يك.

عصمت موهبتي

ما مي دانيم که پيامبر(ص) از کودکي توسط خداوند تربيت شده است و خدا به او معصوميت و دانايي بي کران داده است در اين صورت آيا اين مقام بلند پيامبر(ص) انتصابي بوده است يعني خود او در رسيدن به اين مقام دخالتي نداشته است؟


«عصمت» هم امرى موهبتى است و هم ارادى و اكتسابى. درك اين مسئله در گرو شناخت چند نكته است:
يكم. پيامبران و امامان‏عليهم السلام داراى اراده بشرى‏اند؛ مانند ديگر مردم زندگى مى‏كنند؛ براى تحصيل هر چه بيشتر مقامات معنوى مى‏كوشند و اهل صبر، جهاد، زهد و تقوا هستند.

مراتب عصمت

آيا عصمت مختص 14معصوم (صلوات الله عليهم) است و يا ساير انبياء و رسل هم معصومند؟


ما نخست در مورد ماهيت و چگونگي عصمت به بحث مي نشينيم و پس از آن به سراغ دلايل لزوم عصمت براي پيامبران مي رويم تا روشن گردد كه به اعتقاد شيعه يكي از شرايط پيامبران ، عصمت داشتن آنها است.
در تعاريف اسلامي «عصمت» يعني «مبرا بودن از اشتباه و گناه». صفت عصمت بر اساس عقايد اسلامي مختص به پيامبران است. در عقايد شيعي امامان نيز در جمع معصومين قرار دارند. عصمت در مورد پيراستگى از گناه درجه ى والاى تقوا است و هر نوع ماهيتى كه براى تقوا تصور شود به صورت كامل در عصمت موجود است.