وحی شناسی

تكرار آيات الرحمن‏

در سوره «الرحمن» چرا آيه فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ تكرار شده است؟

در سوره «الرحمن» خداوند نعمت‏هاى گوناگون خود را- اعم از مادى و معنوى- بيان كرده و بعد جن و انس را مخاطب قرار داده است كه: كدام يك از نعمت‏هاى پروردگارتان را تكذيب مى‏كنيد. اين پرسش، استفهام تقريرى است كه در مقام اقرار ذكر مى‏شود «2». از اين رو در روايتى آمده است كه بعد از اين جمله‏بگوييم: پروردگارا! ما هيچ يك از نعمت‏هاى تو را تكذيب نمى‏كنيم «لا بِشَى‏ءٍ مِن آلائِك رَبِّ اكذِّبُ». انديشه و دقت در نعمت‏هاى الهى- با جزئيات و ريزه‏كارى‏ها و اسرارى كه در هر يك از آنها نهفته است- حس شكرگزارى را برمى‏انگيزد و انسان را به عرفان و شناخت مبدأ اين نعمت‏ها دعوت مى‏كند.

تكرار داستان بنى‏اسرائيل‏

چرا در قرآن داستان بنى‏اسرائيل بسيار تكرار شده است؟

در اين باره بايد دانست، يكى از مهمترين اهداف قصص قرآنى پندگيرى و عبرت‏آموزى از حوادث گذشته مى‏باشد.
اما درباره بيان سرگذشت بنى‏اسرائيل و حوادث تاريخى آن، در موارد متعددى از آيات قرآن، به نكاتى چند اشاره شده است؛
1. براى بنى‏اسرائيل- كه همان فرزندان يعقوب عليه السلام هستند- پيامبران بسيارى مبعوث شده‏اند؛ همانند يعقوب، يوسف، موسى و عيسى عليه السلام و ... لذا حوادث زيادى در تاريخ آنها نيز به وقوع پيوسته است كه آگاهى نسبت به آنها براى مردمان طول تاريخ مفيد مى‏باشد.

تحريف انجيل‏

چرا خداوند تورات و انجيل را همانند قرآن از تحريف حفظ نكرد؟

در اين باره اشاره به چند نكته شايان توجه است:
يكم. چون اديان پيشين براى مقطع و برهه‏اى از تاريخ، كارآيى داشته و با پيشرفت زمان و تاريخ، بايد در آنها تحولاتى حاصل مى‏شد؛ حفظ آن كتاب‏ها براى هميشه ضرورى نبوده است.
دوم. براى حفظ يك متن به صورت اصلى، بايد شرايط طبيعى چنين امرى فراهم باشد. در عصرهاى گذشته تكامل خط و كتابت به آن ميزان نبوده است كه بتواند متنى را در بستر خويش و به صورت كامل حفظ كند.

روايات تحريف‏

چگونه مى‏توان رواياتى را كه براى اثبات تحريف قرآن، نقل شده، ناديده گرفت و يا توجيه كرد؟

عده‏اى از محدثان شيعه و حشويه و جماعتى از محدثان اهل سنت درباره تحريف قرآن به اخبارى كه در كتاب‏هاى معتبر شيعه و در صحاح اهل سنت نقل شده، استدلال كرده‏اند؛ اما به موجب دلايل و براهين متقن، هيچ كدام از آن اخبار بر تحريف قرآن دلالت نمى‏كند؛ زيرا:

تحريف قرآن در اينترنت‏

به تازگى قرآن به صورت تحريف شده در اينترنت آمده است! اين اتفاق چگونه با آيه إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ سازگار است؟

تحريف در لغت از ريشه «حرف» به معناى كناره، جانب و اطراف يك چيز گرفته شده و تحريف چيزى، كنار زدن و كج كردن آن از جايگاه اصلى خود و به سوى ديگر بردن است «1».
تحريف در اصطلاح قرآن‏شناسى داراى اقسامى است از جمله:
1. تحريف با تعويض كلمات؛ يعنى، برداشتن كلمه‏اى و جايگزين كردن آن با كلمه‏اى ديگر.
2. تحريف به زياده؛ يعنى، افزودن كلمه يا جمله‏اى به آيات قرآن.
3. تحريف به نقيصه؛ يعنى، ساقط كردن كلماتى از قرآن و يا اعتقاد به اينكه كلمه، آيه يا سوره‏اى از قرآن كريم ساقط شده است.
ديگر اقسام آن عبارت است از: 1. تحريف معنوى، 2. تحريف موضعى، 3. تحريف در قرائت، 4. تحريف در لهجه و گويش «1».