وحی شناسی

ضماير جمع خدا

با توجه به وحدانيت خداوند چرا در برخى از موارد در قرآن، از عبارات و ضماير جمع (انا و نحن و ...) براى خداوند، استفاده شده است؟

در اين باره بايد دانست؛ در قرآن دو نحوه انتساب انجام كارها، به پروردگار بيان شده است. يكى مواردى كه صيغه جمع به كار برده شده و نشانگر نقش و كاركرد وسايط فيض الهى مانند فرشتگان در تحقق فعل و انجام كارها است.
يكى مواردى كه صيغه مفرد به كار رفته كه مى‏تواند اعم از فعل مباشر خداوند يا كارى باشد كه به اراده او از طريق وسايط فيض انجام گرفته است. لذا اين‏گونه آيات، دلالت بر اين واقعيت دارند كه امور جهان هستى، دوگونه انتساب‏پذيرى به ذات اقدس حق دارند: مستقيم و غيرمستقيم.

اصطلاحات تلاوت‏

مى‏خواستم بدانم چه فرقى ميان تلاوت، قرائت، ترتيل، تحقيق، تجويد، تفسير و تأويل وجود دارد؟

تلاوت‏
«تلاوت» اصطلاحى مختص به خواندن كتاب‏هاى آسمانى است و تلاوت اخص از «قرائت» مى‏باشد. هر تلاوتى قرائت است اما هر قرائتى، تلاوت نيست.
تلاوت قرآن در قالب الحان عرب، مورد تصويب پيغمبر اكرم است، و به فهم بهتر آيات كمك مى‏كند و انگيزش انسان را بر عمل بيشتر مى‏سازد. «1» البته لحن اهل فسق ممنوع است.
«ترجيع» نيز به معنى كشش آواز در گام‏هاى موسيقى است كه در قرآن نبايد به طرز كشش‏هاى غنائى اهل كتاب و اهل فسق و رهبانان و نوحه‏گران باشد.

تمثيلات در قرآن‏

لطفاً در مورد تشبيهات و تمثيلات در قرآن، علت، معنا و تفسير آن من را راهنمايى كنيد.

قرآن داراى «مثل» هاى آسمانى است و بيشترين تأثير را در عبرت‏آموزى و تحريك انديشه‏ها دارد:
لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى‏ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ «2»؛ «اگر اين قرآن را بر كوهى نازل مى‏كرديم، آن را در برابر قرآن خاشع و از خوف خدا متلاشى شده مى‏ديدى، اينها مثال‏هايى است براى مردم مى‏زنيم تا در آنها بينديشند».
لازم است بدانيم؛ «مثل» دو معنا دارد:

محكم و متشابه‏

دليل وجود آيات متشابه در قرآن چيست؟

نخست، بايد به اين مقدمه ضرورى توجه كرد كه راه تفهيم و تفاهم در ميان انسان‏ها، به كارگيرى الفاظ است اما گاهى براى بيان مفاهيم و پيام‏ها، قالب الفاظ، كوتاه و تنگ است. لذا مى‏توان گفت؛ عوامل تشابه عبارت است از:
1. بلنداى مفاهيم و معانى‏
آياتى مانند: وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ «1»، وَ جَعَلْنا مِنَ الْماءِ كُلَّ شَيْ‏ءٍ حَيٍّ «2» داراى معانى گسترده و تفاسير متعدد هستند.
2. اشتراك لفظ
اشتراك لفظ مى‏تواند عامل ايجاد تشابه در آيات باشد؛ زيرا به سبب آن، كلام قابل حمل بر معناى غير مقصود مى‏شود.

براى مثال در آيه:

پراكندگى در قرآن‏

علت اينكه در قرآن، موضوعات به صورت پراكنده بيان شده، چيست؟

اين تصور از آيات قرآن را نمى‏توان به كلى تأييد كرد. با توجه به اهداف خاص هدايتى قرآن، سوره‏ها به تدريج نازل مى‏شد و آيات، در سوره‏ها قرار مى‏گرفت.
براى مثال در سوره «علق» (نخستين سوره نازل شده در مكه) پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مأمور مى‏شود تا مردم را به سوى پروردگار يگانه دعوت كرده و آنان را به اطاعت از او فرا خواند و در عين حال به آن حضرت توضيح داده مى‏شود كه: همه مردم چنين دعوتى را نخواهند پذيرفت؛ بلكه برخى با تو برخورد خواهند كرد! البته ما اين اشخاص را تنبيه خواهيم كرد و وظيفه تو تحت تأثير قرار نگرفتن از اين جريان طغيان و اطاعت محض از ما است.