وحی شناسی

نام دوم سوره‏ ها

برخى سوره‏ها نام دومى دارند مانند سوره «انسان» كه «دهر» هم ناميده مى‏شود اگر ممكن است نام دوم سوره‏هاى ديگر را بنويسيد.

بسيارى از سوره‏ها علاوه بر نام‏هاى متداول و معروف، به نام‏هاى ديگرى نيز ناميده مى‏شوند كه به برخى از آنها اشاره مى‏شود:
1. الفاتحه-/-/-/) حمد، سبع المثانى‏
2. بقره-/-/-/) سَنام، فُسطاط
3. بقره و آل‏عمران-/-/-/) زهراوان‏
4. توبه-/-/-/) برائت‏
5. اسراء-/-/-/) بنى‏اسرائيل‏
6. السجده-/-/-/) الم سجده‏
7. فاطر-/-/-/) ملائكه‏
8. غافر-/-/-/) مؤمن‏
9. فصلت-/-/-/) حم سجده‏
10. شورى-/-/-/) حم عسق‏
11. النباء-/-/-/) عم‏
12. انسان-/-/-/) دهر، هل اتى‏
13. تكوير-/-/-/) كورت‏
14. الشرح-/-/-/) انشراح و الم نشرح‏
15. قريش-/-/-/) ايلاف‏
16. الكافرون-/-/-/) جحد

نام‏گذارى سوره ‏ها

سوره‏هاى قرآن به دست چه كسى و بر اساس چه معيارى، نام‏گذارى شده است؟

برخى از مفسران در رابطه با نام‏گذارى سوره‏هاى قرآنى، معيارهاى زير را ارائه داده‏اند:
1. نام سوره گاهى با عنوانى كه در آن سوره واقع شده يا با موضوعى كه در آن سوره از آن بحث شده، انتخاب مى‏شود. براى مثال: نام‏گذارى سوره «نساء» به اعتبار بيان احكام زنان، سوره «مائده» به لحاظ سخن رفتن از مائده آسمانى، سوره «انعام» به جهت سخن از چهار پايان، سوره «نحل» به علت تكيه بر زنبور عسل و سوره «نمل» به جهت به ميان آمدن نام مورچگان در آن است.

قلب و عروس قرآن‏

چرا سوره‏هاى «يس» و «الرحمن» به قلب و عروس قرآن معروف‏اند؟

سوره «يس» مشتمل بر پايه‏ها و اركان عقيدتى و نيز اصول برنامه‏هاى پيامبران است؛ به ويژه آخرين آيه آن كه شامل معارف بلندى است فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ «3» از اين رو آن را در روايات «قلب قرآن» ناميده‏اند.
در اين سوره، انسان با صحنه‏هاى مختلفى از آفرينش و قيامت، زندگى‏ و مرگ، انذار و بشارت روبه‏رو مى‏شود كه مجموعه‏اى بيداركننده و نسخه‏اى شفابخش را تشكيل مى‏دهد. «1»
سوره «الرحمن» نيز به دليل زيبايى فوق‏العاده آياتش، «عروس قرآن» ناميده شده است.

پيامبران خاورميانه‏

چرا در قرآن نام تعداد كمى از پيامبران آمده است؟ و بيشتر پيامبرانى كه در قرآن نام برده شده از منطقه خاورميانه هستند؟

نخست بايد دانست يكى از مهمترين وظايف پيامبران به ويژه پيامبران اولى‏العزم، هدايت و داورى ميان مردمى است كه به دليل شكل گيرى نظام اجتماعى و تزاحم منافع با همديگر اختلاف پيدا كرده بودند زيرا انسان‏ها در ابتدا به صورت گروه‏هاى كوچك و به‏طور اشتراكى زندگى مى‏كردند. اما رفته رفته با پيدايش آتش و فلز و گسترش امكانات، برخى بر برخى سلطه پيدا كردند و بسيارى از هدايت الهى دور شدند و آن يكپارچگى اوليه را از دست دادند.

نام های قران

كلمه قرآن يعنى چه و اوصاف «مجيد» و «كريم» از سوى چه كسى، بر قرآن نهاده شده است؟

كلمه «قرآن» در آيات نيز به كار رفته است: إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ. فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ «2». مثل «فرقان» و «رجحان» كه مصدر مى‏باشند. قرآن مصدر است به معنى اسم مفعول (مقروء) قرآن كتابى است خواندنى بايد آن را خواند و در معنايش دقت نمود.
برخى «قرآن» را به معناى «جمع» گرفته‏اند زيرا كه اصل «قرء» به معنى جمع است و از آنجا كه اين كتاب آسمانى، جامع حقايق و فرموده‏هاى الهى است؛ و جامع همه كتب الهى در گذشته است و ثمره همه علوم را دارا هست، قرآن ناميده شده است. «1»
اسامى و اوصاف قرآن را خود خداوند در آيات بيان فرموده است:
1. بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ «2».