وحی شناسی

حفظ قرآن و رايانه‏

در حال حاضر با وجود رايانه‏هاى شخصى و مصونيت قرآن از تحريف، چه نيازى به حفظ قرآن و صرف هزينه‏هاى كلان است؟

چند نكته درباره اين پرسش شايان توجه است:
اگر هدف، تنها مصون گشتن قرآن از تحريف بود، نياز به حفظ قرآن و صرف هزينه‏هاى كلان وجود نداشت! اما آثار مختلفى بر حفظ قرآن مترتب است؛ از جمله:
1. ياد خدا
حفظ آيات، بر جان و روح حافظ تأثير مى‏گذارد؛ به گونه‏اى كه در هر پيش‏آمدى آيه مناسب با آن بر قلب خطور كند و يا با يادآورى آن، شخص وظيفه خود را در حادثه تشخيص دهد. براى مثال قرآن درباره وسوسه‏هاى شياطين مى‏فرمايد:
إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ «1»؛ «پرهيزكاران هرگاه خيالى شيطانى عارضشان شود، ياد [خدا] كنند و آن گاه بينا باشند».

فراموشى قرآن‏

آيا اگر كسى قرآن را حفظ كند و بعد آن را فراموش نمايد، گناه دارد؟

فراموش كردن قرآن گناه نيست؛ ولى در قيامت موجب حسرت مى‏گردد و فضيلتى از كف او رفته است. ابى‏بصير گويد: از امام صادق عليه السلام شنيدم كه مى‏فرمود:
«كسى كه سوره‏اى از قرآن را فراموش كند، در قيامت آن سوره به صورتى زيبا و مقامى رفيع بر او ظاهر مى‏شود. وقتى بنده او را مى‏بيند، مى‏پرسد: كيستى؟
چقدر زيبايى؟ پاسخ مى‏دهد: آيا مرا نمى‏شناسى؟ من فلان سوره هستم. اگر مرا فراموش نمى‏كردى، تو را به آن مكان رفيع مى‏بردم». «1» البته نوعى فراموشى هم وجود دارد كه گناه است و آن فراموش كردن هدايت‏هاى قرآن و ناديده گرفتن آن در مقام عمل است. در هر صورت براى آنكه قرآن در ياد بماند، بايستى مرتب تكرار گردد.

روش حفظ قرآن‏

روش صحيح حفظ قرآن چيست؟

براى حفظ قرآن، لازم است به موارد ذيل توجه كنيد:
1. تصميم جدى و باقى ماندن بر تصميم.
2. داشتن جواب‏هاى قانع كننده‏اى براى سؤال‏هاى ذيل: چرا حفظ مى‏كنم؟
فايده‏اش چيست؟ قرآن چيست؟ سخن كيست؟ روى من چه اثراتى ممكن است داشته باشد؟ چقدر به قرآن علاقه دارم؟ چه چيزى از قرآن براى من مهم‏تر است؟
چه كتابى از اين مهم‏تر است؟ و ...
3. قرائت صحيح و روان قرآن؛ به‏طورى كه در هيچ جاى قرآن مشكل قرائت نداشته باشيد.
4. استفاده از يك قرآن (مانند خط عثمان‏طه).
5. انس با صوت قرآن و گوش كردن به نوار ترتيل به ويژه قاريانى كه صداى دلنشين دارند.

اهميت حفظ قرآن‏

آيا حفظ قرآن بدون توجه به معناى آن نزد خداوند، داراى اجر و پاداش است؟

حفظ اگر با توجه به معانى همراه باشد، به‏طور مسلم از رتبه بالاترى برخوردار خواهد بود؛ چنان كه پيامبر صلى الله عليه و آله مى‏فرمايد: هر كس قرآن را با تدبر و فهميدن ختم كند، گويا نبوت را در دل خود جاى داده است؛ ولى به او وحى نمى‏رسد». «1»
اما اين كه اجر و ثواب حافظ قرآن چه اندازه است؟ پاسخش را نمى‏توان به‏طور دقيق به دست آورد ليكن نكاتى را مى‏توان از اين حديث دريافت كه «حافظ قرآن اگر بدان عمل كند، در آخرت رفيق فرشتگان پيغام برنده و نيك رفتار خداوند است». «2»
باز در اين زمينه فضيل بن يسار گويد: از حضرت صادق عليه السلام شنيدم كه فرمود:

هديه ثواب قرآن‏

چرا گفته شده: اگر قرائت قرآن را به اهل‏بيت عليهم السلام هديه كنيد، ثواب آن مضاعف مى‏شود؟

خواندن قرآن يك عمل مستحب است و هر عمل مستحبى، براى خودش ثواب دارد. هديه كردن نيز براى خودش عمل مستحبى است و ثواب جداگانه دارد و وقتى به پيامبر و ائمه عليهم السلام هديه مى‏شود، خداوند به احترام و عظمت آنان ثواب ويژه‏اى به شخص عنايت مى‏كند همان گونه كه اگر كسى در راه خدا قرضى بدهد، چند برابر، از خدا مى‏گيرد. از طرفى ائمه عليهم السلام مجراى فيض الهى‏اند و ريزش رحمت و فزونى ثواب به سبب بركات وجودى آنان فزونى مى‏يابد.