وحی شناسی

قران از جانب خدا

از كجا بدانيم كه قرآن از سوى خداوند بر رسول اكرم صلى الله عليه و آله نازل شده و اين كتاب كلام خدا است؟

پرسش شما در حقيقت به «حجّيت صدور» قرآن باز مى‏گردد؛ يعنى، قرآن سند الهى و حجت خدا بر انسان بوده و هم‏اكنون آنچه به نام قرآن در دسترس همگان است، همان قرآنى مى‏باشد كه از سوى خداوند نازل گشته و هيچ عنصر غيرخدايى- چه به عمد و چه به خطا- در آن راه نيافته است.
براى اثبات اين مدّعا چهار مطلب به عنوان ادله حجيت صدور قرآن مطرح است:
1. قرآن كتاب خداست،
2. قرآن مصون از تحريف است،
3. وحى مصون از خطا مى‏باشد،
4. رسول اكرم صلى الله عليه و آله معصوم است.

قرآن و پيشرفت علم‏

چرا بعد از كشف هر حقيقت علمى ادعا مى‏كنيم كه اين حقيقت در قرآن بيان شده است؟

در راستاى پاسخ به اين پرسش، نكاتى چند شايان توجه است:
يكم. در قرآن به برخى از موضوعات اشاراتى شده است و وقتى يك مسئله علمى كشف شد، آن گاه روشن مى‏شود كه آن اشاره براى چه بوده است. در اين آيه دقت كنيد:
اللَّهُ الَّذى رَفَعَ السَّماواتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَها «1»؛ «خداست آن ذات پاكى كه آسمان‏ها را بدون ستونى كه مشاهده كنيد، برافراشته است».

حقانيت قرآن‏

چطور مى‏توان حقّانيت و صحّت تمام مطالب قرآن را ثابت كرد؟

از آنجا كه ما اعتقاد داريم خداوند صادق بوده و جز كلام راست و درست سخنى نمى‏گويد و هر چه مى‏گويد حق و صحيح است؛ چنانچه اثبات كنيم تمام مطالب قرآن از سوى خداوند متعال بوده و اكنون نيز آنچه به نام قرآن در دسترس همگان است، همان قرآنى مى‏باشد كه از سوى خداوند نازل گشته و هيچ عنصر غيرخدايى- چه به عمد و چه به خطا- در آن راه نيافته است، مى‏توانيم اثبات كنيم كه تمام مطالب قرآن حق و صحيح است. براى اثبات اين مدعا، ادله «حجيت صدورى» قرآن مطرح است:
يكم. قرآن كتاب خدا است؛
اين مدعا در سطوح مختلف قابل طرح بوده، معانى عميق و متعددى دارد:
1. مفاد و محتواى قرآن از سوى خداوند است.

قرآن و پيشرفت زمان‏

چگونه قرآن كه حدود 1400 سال قبل براى اعراب بدوى نازل شده، مى‏تواند موجبات تكامل و سعادت انسان‏ها را فراهم كند؟

در رابطه با اين مسئله بايد چند نكته مورد توجّه قرار گيرد:
يكم. دين خداوند در طول تاريخ- متناسب با رشد علمى، اجتماعى، فكرى و مقتضيات عصرى- روند تكاملى داشته است تا آنجا كه بشر، به حدى از بلوغ رسيد كه بتواند برنامه تكاملى مربوط به تمام دوره‏هاى تاريخى را دريافت دارد و قرآن- كه اساسنامه و برنامه تكامل نهايى بشر براى همه زمان‏ها و سرزمين‏ها است- بر پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل گرديد و به عنوان سندى جاودان و زنده براى بشريت باقى ماند.

حروف مقطعه‏

منظور از حروف مقطعه قرآن چيست؟

در ابتداى 29 سوره از سوره‏هاى قرآن، يك يا چند حرف از حروف الفبا وجود دارد (مجموعاً 87 حرف) كه با حذف موارد تكرارى 14 حرف مى‏شود (يعنى نصف حروف الفباى عربى كه 28 حرف است). اينها «حروف مقطعه» ناميده مى‏شوند. حروف مقطعه در كتابت سرهم و به صورت يك كلمه مثل «الم، المص و ...» نوشته؛ ولى هنگام خواندن جدا از هم خوانده مى‏شوند.
براى مثال «الف»، «لام»، «ميم» يا «الف»، «لام»، «ميم»، «صاد»، اين حروف چهارده گانه عبارت است از: «ا. ح. س. ص. ط. ع. ق. ك. ل. م. ن. ه.
ر. ى».
بدرالدين زركشى از تركيب اين حروف، جمله «نصٌ حكمٌ، قاطعٌ لَهُ سرٌ» و فيض كاشانى جمله «صراطُ علىٍ حقٌ نُمْسِكُه» را ساخته‏اند.