معرفت شناسی

نياز به وحي

آيا مي توان بدون کمک وحي به تمام خوبيها و بدي ها آگاهي پيدا کرد؟

در پاسخ توجه به چند مطلب، بايسته است:
امام صادق(ع) خطاب به هشام فرمود: «يا هشام! ان للّه على الناس حجتين: حجة ظاهرة و حجة باطنة: فامّا الظاهرة فالرّسل والانبياء و الائمّة عليهم السلام و اما الباطنة فالعقول»؛ «اى هشام! همانا كه خداوند بر مردم دو گونه حجت دارد: حجتى آشكار و حجتى پنهان؛ حجت آشكار او، رسولان، پيامبران و امامان هستند و حجّت پنهان عقول ايشان است» ابى جعفر محمدبن يعقوب كلينى، اصول كافى، ج 1، ص 16..
همچنين از آن حضرت خطاب به هشام آمده است: «يا هشام!انّ اللّه تبارك و تعالى اكمل للنّاس الحجج بالعقول و نصر النبيين بالبيان»؛ «اى هشام!

معيار شناخت

چگونه مي توانيم خود را اثبات كنيم؟ چگونه مطمئن شويم شناخت قابل اعتماد است؟

شناخت بر دو گونه است ؛ شناخت حصولی یا مفهومی ؛ که به واسطه ی ذهن و تصوّر و مفهوم ذهنی حاصل می شود ؛ و شناخت حضوری ؛ که بدون دخالت ذهن و مفهوم بوده و عین معلوم در نزد عالم حاضر می شود.
در شناخت حصولی ، از آن جهت که مفهوم ذهنی ، واسطه ی بین معلوم خارجی و انسان می باشد ، احتمال خطا وجود دارد ؛ لذا در چنین معرفتی می توان در مطابقت مفهوم با واقع خارجی شکّ نمود ؛ و با وجود شکّ ، نیاز به اثبات لازم می آید ؛ امّا در معرفت حضوری که خود معلوم ، عیناً در نزد عالم حاضر می شود ، و به عبارتی وجود عالم و معلوم یک نحوه اتّحاد و یگانگی پیدا می کنند ، نه احتمال خطا وجود دارد و نه شکّ معنی پیدا می کند.

نارسايي‌هاي عقل

انواع نارسايي عقل بشر چيست؟

1. عقل حجّت باطنی خدا در وجود بشر بوده مثل انبیاء و ائمه (ع) که حجج بیرونی خدا هستند ، معصوم از خطا و سهو و اشتباه است. آری انسان و استدلالهای او معصوم نیستند امّا این بدان معنا نیست که عقل خطا می کند ؛ چرا که هر استدلالی فعل عقل نیست تا از خطای در استدلال ، خطای عقل نتیجه گرفته شود ؛ بلکه قوّه ی وهم و خیال نیز قادر به استدلالند. اگر استدلالی کار وهم یا خیال باشد احتمال خطا در آن وجود دارد امّا اگر استدلالی به طور قطع کار عقل باشد محال است خطا در آن راه یابد.

عقل بشر

در مورد نارسايي هاي عقل بشر و موارد آن توضيح دهيد.

1. عقل حجّت باطنی خدا در وجود بشر بوده مثل انبیاء و ائمه (ع) که حجج بیرونی خدا هستند ، معصوم از خطا و سهو و اشتباه است. آری انسان و استدلالهای او معصوم نیستند امّا این بدان معنا نیست که عقل خطا می کند ؛ چرا که هر استدلالی فعل عقل نیست تا از خطای در استدلال ، خطای عقل نتیجه گرفته شود ؛ بلکه قوّه ی وهم و خیال نیز قادر به استدلالند. اگر استدلالی کار وهم یا خیال باشد احتمال خطا در آن وجود دارد امّا اگر استدلالی به طور قطع کار عقل باشد محال است خطا در آن راه یابد. چرا که از فرض خطاپذیری و عدم عصمت عقل سفسطه و تناقض لازم می آید.
2.

پاسخ به سؤالات بنيادين

پاسخ نادرست به نيازهاي بنيادين چه نتايجي دارد؟

پرسش هاي بنيادين اساس جهان بيني انسان و فلسفه حيات اوست . سوالاتي چون راز آفرينش و هدف زندگى از مهمترين پرسشهاي بنيادين است . اين پرسشها ريشه در اعماق فطرت و جان آدمى دارد؛ از اين رو از بنيادى‏ترين، ديرين‏ترين و پاياترين پرسش‏هاى آدمى است. هر يك از ما از خود مى‏پرسيم: از كجا آمده‏ايم؟ آمدنمان بهر چه بود؟ به كجا مى‏رويم؟ چه سرنوشتى فراروى ما قرار دارد؟