معرفت شناسی

اختصاص علم لدني به امامان(ع)

آيا علم لدني فقط مخصوص امامان(ع) است؟

علم لدنى علمى است كه بنده از خدا آموزد بدون واسطه بشر يا ملك يعني، علمي كه بدون استاد و تعليم و تعلّم، خداوند به افراد عنايت مي كند؛ مانند علم پيامبران و ائمه(ع) و بعضي از اوليا مثل علم زبان حيوانات كه خداوند به حضرت سليمان عطا فرمود و اين اصطلاح مأخوذ در قرآن است كه فرمود «و علمناه من لدنّا علما » ؛ (كهف، آيه 65). كه اهل قرب را به تعليم الهى و تفهيم ربانى معلوم و مفهوم شود نه به دلايل عقلى و شواهد نقلى.

چیستی عقل

عقل چيست؟

معناي عقل:
در آيات و روايات - كه دو منبع اصلى و اصيل شناخت اسلام است - به طور صريح از «عقل» تعريفى ارائه نشده و به صورت مرسوم در باب تعريفات، ماهيت آن در قالبى مشخص مطرح نگشته است؛ امّا با تعابير و لحن‏هاى گوناگون به صفات و لوازم عقل و عاقل اشاره شده كه بدين وسيله مى‏توان تا اندازه‏اى به برخى از شعاع‏هاى «عقل» دست يافت. از اين رو، با استفاده از قرآن و احاديث كوشش مى‏كنيم در اين مجال اندك برخى از اين شعاعها را در ذيل چند امر بيان كنيم:

شناخت فطري و توحيد

ويژگي هاي شناخت فطري چيست؟ و آيا شناخت فطري اختصاص به توحيد دارد؟ (با ذکر منبع)

برهان فطرت: دانشمندان مي گويند هر انساني از هر نژاد و طبقه اي که باشد اگر او را به حال خود واگذارند و تعليمات خاصي نبيند وحتي از گفتگوهاي خداپرستان و مادي گرايان بي اطلاع باشد خود به خود متوجه نيروي توانا و مقتدري مي شود که مافوق جهان ماده بوده و بر تمام جهان حکومت مي کند. او در زواياي قلب و اعماق دل روان خويش احساس مي کند که ندايي لطيف و پر از مهر و در عين حال، رسا و محکم وي را به طرف يک مبدأ بزرگ علم و قدرت - که ما او را خدا مي خوانيم - مي خواند. اين همان نداي فطرت پاک و بي آلايش بشر است. نداي فطرت، هميشه در درون جان آدمي هست، ولي در برابر حوادث سخت، قوت، بيشتري مي يابد.

تفاوت علم و حكمت

تفاوت علم و حكمت چيست و راههاى كسب حكمت را توضيح دهيد.

در كافي از حضرت صادق (ع ) روايتي در ذيل آيه 269, بقره «يؤتي الحكمه من يشاء و من يؤت الحكمه فقد اوتي خيرا" كثيرا» نقل شده كه حضرت فرمود: مراد از حكمت در اين آيه اطاعت خداوند و معرفت و شناختن امام است و اين روايت را عياشي در تفسير خود و برقي در محاسن ذكر نموده اند و نيز به نقل ديگري از امام صادق (ع ) آمده است كه حضرت فرمود: حكمت روشني و چراغ معرفت است و سبب پرهيزكاري است و نتيجه درستي است و اگر بگوييم خداوند نعمتي بزرگ تر و بهتر و بالاتر از نعمت حكمت به بندگانش عطا نفرموده همانا راست گفتيم .

انواع شناخت

انواع شناختهاى انسان و قلمرو هر يك را بيان كنيد .

انواع شناختها چهار نوع است :1 - شناخت تجربي و علمي كه با اندامهاي حسي بدست مي آيد , هر چند عقل نيز نقش خود را در تجريد و تعميم ادراكات حسي ايفا مي كند . و قلمرو آن علم فيزيك و شيمي و زيست شناسي است . 2 - شناخت عقلي كه بوسيله مفاهيم انتزاعي ( معقولات ثاني ) شكل مي گيرد و قلمروآن منطق و علوم فلسفي و رياضي است . 3 - شـنـاخـت تـعبدي كه جنبه ثانوي دارد , و بر اساس شناخت قبلي از منبع قابل اعتماد و مخبر صادق حاصل مي شود كه , از پيشوايان ديني براي ما چنين شناختي حاصل مي شود . 4 - شناخت شهودي و عرفاني كه بدون وساطت صورت و مفهوم ذهني به ذات عيني معلوم ,تعلق مي گيرد و نوعي رؤيت باطني است.