معاد شناسی

عموميّت معاد

آيا معاد و بازگشت براى همه موجودات است، يا منحصر در انسان مى‏باشد؟

از نظر آيات قرآن، معاد و برگشت به سوى خداوند سبحان، يك مسئله كلى و عام بوده و مخصوص انسان نيست. با دقّت و تدبّر در نكات و تعبيرات قرآن، به اين حقيقت پى مى‏بريم كه آفرينش و ايجاد هر موجودى، ملازم با برگشت دادن آن است؛ يعنى، اعطاى وجود به هر موجودى از جانب حضرت حق، توأم با خصوصيت عود، سير و حركت آن به سوى او است و وجود هر موجودى، در سير و برگشت به سوى خداوند را اقتضا مى‏كند.

مبانى معاد

معاد بر چه اصولى مبتنى است؟

مسئله معاد و كليت آن، يكى از سنت‏هاى الهى است كه بر چند اصل كلى حاكم بر هستى مبتنى است كه به اختصار به آنها اشاره مى‏شود:
يك. اصل بقا
يكى از اصول كلى حاكم در وجود، آن است كه هر موجودى پس از آنكه پا به عرصه وجود گذاشت، ديگر معدوم نمى‏گردد (به اين معنا كه از صفحه وجود برچيده شده و باطل محض گردد). آنچه كه به نظر ما معدوم مى‏آيد، صورت عوض كردن است؛ نه آنكه معدوم شود.
به بيان ديگر موجود، تحوّل و تبدّل دارد و صورت عوض مى‏كند؛ ولى معدوم نمى‏گردد.
دو. اصل حركت‏

ضرورت فرجام انديشى‏

«فرجام انديشى» چه ضرورتى دارد؟

انسان به عنوان موجودى از موجودات هستى، به طور دائم در حال حركت و تكاپو است و رو به مقصد دارد؛ چرا كه در هر كارى يك «براى» دارد.
چرا درس مى‏خوانى؟ براى اينكه دانا و توانا بشوم؛ چرا كار مى‏كنى؟ براى اينكه تحصيل در آمد و معيشت كنم؛ چرا تحصيل معيشت مى‏كنى؟ براى آنكه غذا تهيه كنم و همين‏طور در مقابل هر «چرا»، يك «براى» وجود دارد.

براهین اثبات معاد

براهین اثبات معاد کدامند؟

برای اثبات معاد دو راه عمده وجود دارد راه اوّل این است كه ما ابتدا با دلیل عقلی وجود خدا و اصل نبوّت عامّه را اثبات كنیم و آنگاه از راه معجزه و دلایل دیگر اثبات كنیم كه محمد بن عبدالله(ص) ، پیامبر خداست و نیز با اخبار متواتر اثبات كنیم كه قرآن کریم ، از زبان پیامبر (ص) صادر شده است. یا از راه معجزه بودن قرآن کریم ، ثابت نماییم که این کتاب ، از جانب خداست. و آنگاه می توانیم با گفته ی قرآن کریم و پیامبر(ص) به حقّانیت معاد و خصوصیات آن پی ببریم. امّا راه دوم این است كه مستقیماً با برهان عقلی وجود معاد را اثبات نماییم . در اینجا به چند برهان عقلی برای اثبات وجود عالم آخرت به نحو اجمال اشاره می شود.

شبهه آكل و مأكول

پاسخ شبهه «آکل و مأکول» را به صورت ساده بيان فرمائيد.

شبهه آکل و مأکول: در مباحث کلامي اين موضوع در بحث معاد قسمت معاد جسماني مطرح مي شود.
اصل شبهه: ممکن است بدن يک شخصي به دو طريق (مستقيم و غيرمستقيم) جزو بدن ديگري شود.
1- مستقيم: مثلا در زمان قحطي انسان گرسنه اي از بدن يک انسان ديگر تغذيه کرده باشد.
2- غير مستقيم: پس از مردن بدن انسان به خاک تبديل شود و گياهان و درختان از آن خاک استفاده کنند و انسان ديگر از سبزي و ميوه درختان مذکور استفاده کرده باشد.
در بحث معاد جسماني (يعني زمان بازگشت روح به بدن) اين اجزاء منتقل يافته جزو کدامين بدن است تا به جزاي خود برسد؟