دین شناسی

منشاء و علل پيدايش دين‏

چه نظراتی در باب علل پیدایش دین یا همان منشاء دین وجود دارند؟

راجع به اينكه دين چگونه در ميان مردم پيدا شد و آيا از ميان خواهد رفت يا نه، حرفها و فرضيّه‏ها آنقدر زياد است كه اگر بخواهيم همه آنها را برشماريم وقت زيادى مى‏گيرد؛ به اجمال برايتان عرض مى‏كنم: زمانى آمدند گفتند دين مولود ترس است، بشر از طبيعت مى‏ترسيده، از صداى غرّش رعد مى‏ترسيده، از هيبت دريا مى‏ترسيده، و نتيجه ترس سبب شده كه فكر دين در سر مردم پيدا شود. يكى از حكماى قديم روم به نام «لوكرتيوس» گفته است: «نخستين پدر خدايان ترس است». در زمان ما هم بوده و هستند كسانى كه همين فرضيّه قديمى و كهنه را تأييد مى‏كنند و مكرّر در سخنان خود به عنوان يك فكر تازه آن را بازگو مى‏نمايند.

عقلانیت دین

آیا همه گزاره های دین اسلام عقلانی اند؟ توضیح دهید.

پاسخ: از آن جهت که دین مبین اسلام ازجانب خداوند حکیم علی الاطلاق تشریع شده است لاجرم بایستی تمام گزاره های آن مملو ازحکمت و مطابق با عقل سلیم باشد.
توضیح مطلب اینکه؛
اولاّ: خداوند حکیم است. زیرا اگر واجب الوجود حکیم نباشد لازمه اش این است که وصفی از اوصاف کمال را دارا نباشد در نتیجه ذاتش مرکب از وجود و عدم گردد در حالی که هر مرکبی محتاج است لذا نمی تواند واجب الوجود باشد. بنابراین تمام اوصاف کمالی برای حضرت حق ضروری و واجب خواهد بود.چنانچه فیلسوف می گوید " الواجب الوجود من جمیع جهاته واجب الوجود "

ضرورت حجاب و فروع دين

با اينكه حجاب از ضروريات دين اسلام است چرا در رديف فروع دين قرار نگرفته است!؟ خواهشمند است مبسوط و مستدل پاسخ دهيد.

مفهوم ضروريات دين اين است كه به قدري واضح است كه اين آموزه از واجبات ديني است كه جاي شكي براي كسي نيست مثلا نماز، كسي نمي تواند ادعا كند كه نمي دانسته نماز از واجبات احكام اسلامي است. بسياري از احكام اسلامي براي شمار فراواني از مردم روشن نيست بايد توضيح داده و اثبات شود اما روزه، نماز و حجاب از مسلمات است. از اين رو چون جزء دين بودن آن واضح است پس منكر آن در واقع منكر خداي سبحان يا نبوت انبياء است اما مع ذلك:
اولا، اصول دين از مقوله اعتقادات قلبي و التزام به آنهاست نه از مقوله عمل، در حالي كه حجاب از مقوله رفتار و عمل است.

ساختار دین

ساختار دین شامل چه بخش هایی می شود ؟ توضیح دهید.

پاسخ: دین هویت واحدی دارد که به صورت نظام مند هدفی واحد را دنبال می کند و ان هدف واحد ، سعادت انسان در دنیا و اخرت است و از ان جهت که می خواهد انسان را به کمال خویش نائل کند باید نظام وساختار او متناسب با ساختار تکوینی انسان باشد.
پیکره دین از سه ساحت تشکیل شده است ؛
1.عقاید
2.اخلاق
3.احکام
این سه بخش دین متناسب با کتاب تکوین انسان است زیرا انسان از سه حوزه وجودی تشکیل شده است ؛
1.حوزه عقلانی
2.حوزه احساسات
3.حوزه رفتاری

روش هايي مواجه شدن با دين

سؤالي از خدمت شما داشتم که سؤال مطرح شده توسط استاد از کتاب انديشه اسلامي 1 دانشگاه مي باشد. سؤال به شرح زير است. انسان با چه روش هايي با دين مواجه مي شود يا با دين رويارو مي گردد؟ لطفأ جواب سؤال حداقل 10 سطر باشد. با توجه به توضيح اينکه دين که از سه جزء اصلي نظام اعتقادي و نظام اخلافي و تجربه ديني تشکيل شده و با هم رابطه پويا دارند.

با مراجعه به کتاب «انديشه اسلامي »؛ محور اصلي پرسش که همان «روش تحقيق در دين » است روشن مي شود. البته پرسش مطرح شده خالي از ابهام نيست و دقيقا مشخص نيست که منظور از مواجهه و رويارويي با دين» يعني چه؟ اما به نظر مي رسد, منظور شما همان روش تحقيق در دين مي باشد. پيش از پرداختن به روش شناسي تحقيق و پژوهش در دين, مقدمه اي بيان مي شود:
دين اسلام به عنوان مجموعه اي منظومه وار و ارگانيک - که هر جزئي از آن با ساير اجزاء در ارتباط است و يک روح و هدف کلي بر تمام آن ها حاکم مي باشد- داراي سه جزء اساسي است: