دین شناسی

اعتبار احاديث

چرا بعضي افراد بعضي روايتها را قبول نمي کنند؟ آن روايتهايي را مي خواهم که مي فرمايند موقعي که روايتي با عقل شما سازگار نبود، از آن سريع عبور کنيد اگر ممکن است، همراه با منبع بگوييد.


اين سوال در دو بخش نياز به پاسخ دارد : 1- مقدار توان عقل 2- ملاك صحت و سقم روايات
1- توان عقل :
عقل در بخشي از موضوعات توان حكم كردن به صورت قطعي را دارد(يعني در اين جا نقص براي عقل معنا ندارد ) و در بعضي از موضوعات به طور حدس و گمان قادر به درك موضوع است ( احتمال دارد عقل به اشتباه برود ) و در بعضي از موضوعات اصلا توان درك موضوع را ندارد .
توضيح بيشتر :
به طور خلاصه مى توان گفت اگر عقل به دور از هرگونه وهم و ابهام حكم كرد به طور يقين با حكم وحى و شرع سازگار است البته به شرط آن كه وحى و شرع نيز به دور از هرگونه تحريف لفظى و معنوى به ما رسيده باشد.

مقتضيات زمان

من در حال مطالعه بر روي كتاب مقتضيات زمان استاد مطهري هستم حال اين سوال برايم پپيش آمده كه : چه اصولي در اسلام ثابت است وبا گذر زمان قابل تغيير نيست و چگونه ميتوان آن را شناخت ؟ با تشكر

قبل از ورود در بحث عرض مي شود كه پاسخ تفصيلي اين پرسش را مي توانيد در مجموعه‏آثاراستاد شهيد مطهرى، جلد بيست و يكم ملاحظه فرماييد.در اين كتاب سه بحث با عنوانهاي « اسلام و نيازهاى زمان » ، « اسلام و نيازهاى جهان امروز» و « قوانين اسلام در مقايسه با توسعه و تحول دنياى جديد» مورد بحث واقع شده. « اسلام و نيازهاي زمان » به صورت مستقلّ نيز به چاپ رسيده ؛ كه در برخي چاپها عنوانش « اسلام و اقتضائات زمان » مي باشد. « اسلام و نيازهاي جهان امروز » نيز جداگانه با عنوان « پانزده گفتار » منتشر گشته است. لكن تهيّه جلد بيست و يكم ـ كه حاوي هر سه مطلب است ، بهتر خواهد بود.

ملاك تقيه

ملاك تقيه چيست؟

تقيه، به معناي مستور‌ داشتن اعتقاد باطني و كتمان نمودن ايمان در برابر مخالفان به منظور پيشگيري از زيان‌هاي دنيوي و خسارت‌هاي معنوي و ديني است. تقیه، یكي از وظایف شرعي هر مسلمان مي‌باشد كه ريشه در قرآن دارد.(1)

اقوام بدون پيامبر

افرادي كه در مكانهاي دوردست( مثلا در دوردست ترين نقاط آفريقا) و بدون امكانات زندگي مي كنند در حاليكه حجتي بر ايشان نيست در روز قيامت چگونه مؤاخذه مي گردند؟


افرادِ دارای شرائط تکلیف ، به طور کلّی بر دو دسته اند: یا توانایی عقلی قابل توجّهی دارد یا ندارند. آنان که چنین توانایی ندارند ، تنها مقلّدند و توان تفکّر ضابطه مند را ندارند ؛ تا آنجا که حتّی در اصول دین نیز چاره ای جز تقلید ندارند. البته استضعاف فکری آنها در حدّی هم نیست که از مدار تکلیف خارج باشند ؛ نظیر بسیاری از افراد تازه بالغ یا برخی ساکنین مناطق دور افتاده یا افراد فرتوت که دچار کندی عقل شده اند و ... .اینها تنها در اموری مکلّف می باشند که حکم عقلی یا نقلی آن موارد به آنها رسیده و تفهیم شده است. پس اگر حکمی به آنها نرسیده ، در باره ی آن مورد سوال نیز واقع نخواهند شد.

احكام ثابت الهي با توجه به تفاوت انسان ها

چرا با وجود اينكه انسانها از نظر ظرفيت روحيات خصلتها ومقتضيات سني متفاوت هستند خداونداحكام وقوانين ثابت و واحدي را براي انسان ها وضع كرده است؟

در اين باره بايد دانست كه در اسلام برخي احكام عمومي است كه آنها حداقل واجبات است و شرط واجب بودن آنها قدرت و بلوغ و عقل است. توانايي بجا آوردن احكامي مانند نماز براي همگان كه بيش از سن بلوغ دارند به طور عادي محرز است. لذا در اصطلاح علمي احكام الهي همانند قضيه حقيقيه مي باشند يعني هر گاه موضوع و شرايط آن تحقق يابد،حكم و تكليف بر آن جاري مي شود. در نتيجه مي توان گفت؛ واجبات حداقل تكاليفي است كه هر انساني به مقتضاي انساني خودش و فطرت مشتركش توانايي انجام آنرا دارد.