دين و انتظارات بشر

دین اسلام و پاسخ گویی به نیازهای انسان متمدن امروزی

اگر دين براى پاسخ گويى به نيازهاى انسان است، پس چگونه اسلام ـ كه پانزده قرن پيش در جامعه جاهلى و براى مردمى بدوى و عرب زبان نازل شده است ـ براى جامعه متحوّل و متمدن امروزى كافى و پاسخ گو است؟
محورهای پاسخ: يك. اسلام، دين خاتم؛ دو. لوازم خاتميّت اسلام؛ سه. چگونگى تحوّلات؛ چهار. رمز جاودانگى اسلام.

دین پاسخگوی جامعه امروزی

اگر دين براى پاسخ گويى به نيازهاى انسان است، پس چگونه اسلام- كه پانزده قرن پيش در جامعه جاهلى و براى مردمى بدوى و عرب زبان نازل شده است- براى جامعه متحوّل و متمدن امروزى كافى و پاسخ گو است؟

يك. اسلام، دين خاتم‏
اين انگاره كه اسلام، دين خاتم است، مورد اتفاق همه مسلمانان بوده و با قرآن و سنت ثابت شده است. خداوند متعال مى‏فرمايد: «وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ» «1».
در روايتى نيز آمده است:
لانّ اللّه‏تبارك و تعالى لم يجعله لزمان دون زمان و لا لناس دون ناس فهو فى كل زمان جديد و عند كل قوم غض الى يوم القيامه‏
«2»؛ يعنى، خداوند قرآن را براى زمان خاص و مردم خاصى نفرستاد. پس قرآن تا روز قيامت در هر زمانى جديد و براى هر قومى تازه است.

دين، سياست و عرفان‏

رابطه ميان دين و سياست در مكتب عرفان چگونه است؟

اين مسأله زواياى تو در توى تاريخى، هستى شناختى و معرفت شناختى دارد.
آنچه مى‏توان در اينجا بدان اشاره كرد، چند نكته اساسى است كه اميد است با توجه به آنها، پاسخى نسبتاً جامع فراهم آيد.
يكم. «دين» داراى سه ركن اساسى است كه ما از آنها به «نظام اعتقادى»، «نظام ارزشى يا اخلاقى» و «نظام فقهى يا رفتارى» ياد مى‏كنيم. هيچ دينى بدون سه ركن پيش گفته تحقّق‏پذير نيست؛ هرچند ممكن است محتواى اين اركان در اديان مختلف با يكديگر تفاوت‏هاى جدى داشته باشند.

دین پویا

سلام‏ اگر دين براى پاسخ‏گويى به نيازهاى انسان است، پس چگونه اسلام- كه پانزده قرن پيش در جامعه جاهلى و براى مردمى بدوى و عرب زبان نازل شده است- براى جامعه متحوّل و متمدن امروزى كافى و پاسخ‏گو است؟

دين اسلام داراى توانمندى‏ها و ساز و كار يا «ديناميزم درونى» ويژه‏اى است كه در عين حفظ اصالت خود توان هماهنگى و پاسخدهى به نيازهاى متغير عصرى را داراست.
آگاهى تفصيلى در اين باره در گرو توجه به مسائل زير است:
يك. اسلام، دين خاتم‏
اين انگاره كه «اسلام، دين خاتم است»، مورد اتفاق همه مسلمانان بوده و با قرآن و سنت ثابت شده است. خداوند متعال مى‏فرمايد: وَ ما أَرْسَلْناكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعالَمِينَ «1».

کارکردهای معرفتی و روان شناختی و اجتماعی دین

پرسش:كاركردها و فوايد معرفتي دين اسلام كدام است كاركردها و فوايد روان شناختي دين اسلام كدام است كاركردها و فوايد اجتماعي دين اسلام كدام است

بدون شك در اين دنيا نيز انسان نياز به دين دارد و عقل و تجربه بشري اگر چه بسيار مفيد و لازمند اما كافي براي تأمين نيازهاي بشر نيستند. دين هم در حوزه نيازهاي فردي و روانشناختي انسان كاربرد دارد و هم در عرصه اجتماع و مناسبات انساني و همه در رابطه با طبيعت. افزون بر آن با توجه به يكپارچگي نظام هستي و پيوند دنيا و آخرت انسان بايد دنياي خود را ناظر به زندگي جاويد تنظيم كند و در اين زمينه چيزي جز دين حق الهي نمي تواند راهنماي انسان باشد. در اين زمينه برخي از كاركردهاي اجتماعي دين تقديم مي گردد. ( جهت آگاهي بيشتر كتاب مجموعه پرسش ها و پاسخ هاي دانشجويي، ج 6، نشر معارف را مطالعه نماييد)