توحید

توحيد در نگاه قرآن وعرفان و كلام

توحيد در قرآن چگونه بيان شده؟ با در نظر گرفتن اين موضوع که متکلمان، فلاسفه و عرفا نيز هر کدام تعريفي خاص از توحيد ارائه داده اند؛ در اين ميان شيوه بيان اين سه گروه چگونه است و کدام به روش قرآن نزديک تر است؟

pc36dee19843af1f335f1f40015a9e4848_11334.jpg
مراتب و درجات توحيد در قرآن
توحيد به معناي پرستش خداي يگانه و يكتا پرستي مي‌باشد و درجات و مراتب دارد، همچنان كه شرك نيز كه مقابل توحيد است مراتب و درجات دارد. تا انسان همه مراحل توحيد را طي نكند، موحّد واقعي نيست.
1ـ توحيد ذاتي
توحيد ذاتي يعني شناختن ذات حق به وحدت و يگانگي. اولين شناختي كه هر كس از ذات حق دارد، غنا و بي‌نيازي اوست؛ يعني ذاتي است كه در هيچ جهتي به هيچ موجودي نيازمند نيست و به تعبير قرآن «غنيّ» است؛ همه چيز به او نيازمند است و از او مدد مي‌گيرد و او از همه غنّي است «يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ»[1] و به تعبير حكما واجب الوجود است.

وحدت غیر عددی خداوند

بنده مي خواستم درباره اين كه وحدت خداوند عددي نيست مطالبي را بدانم. لطفاً جوري توضيح و تفصيل دهيد كه فهم كاملي از اين جمله داشته باشيم و دچار سردرگمي هاي بي جا نشويم.

واحد ، دارای اقسامی است که برخی از آنها عبارتند از: واحد بالعدد ، واحد جنسی ، واحد نوعی و وحدت حقّه. از بین این اقسام واحد ، خداوند متعال تنها دارای قسم آخر بوده منزّه از باقی اقسام می باشد. بحث وحدت از مباحث سنگین فلسفی است که ورود بدون مقدّمه در آن بسی مشکل می باشد ؛ لذا برای اینکه معنی وحدت عددی نداشتن خدا روشن شود ذکر چند مقدّمه ی فلسفی ــ البته در حدّ امکان ساده ــ لازم به نظر می رسد.
مقدمه نخست: وجود و ماهیّت
انسان وقتی به درک اشیاء اطراف خود نائل می گردد ، دو مفهوم هستی و چیستی را از آنها ادراک می کند.