اسماء و صفات الهی

صفات سلبي - خشنودي وغضب خداوند

در رابطه با حديث پيامبر( هر که فاطمه را خشنود کند، مرا خشنود کرده و هر که مرا خشنود کند، خدا را خشنود کرده و ...) مگر درد و لذت جزو صفات سلبي نسبت به خدا نيست؟

ذات خداوندی از هر تغییری منزّه است ؛ لذا تأثیر پذیری و انفعال ، در ذات خدا راه ندارد ؛ و محال است مخلوقات در ذات خدا تأثیر بگذارند ؛ بنابراین نه رضایت خدا ، از سنخ تأثیر پذیری و انفعال است و نه غضب او . 2. رضا و غضب خدا ، از صفات فعلی او هستند ؛ و صفات فعلی خدا ، از نسبتی که بین خدا و فعل او (مخلوقات) وجود دارد انتزاع می شوند. همانطور که صفات و اسماء فعلی انسان نیز از رابطه بین انسان و فعلش انتزاع می شوند ؛ مثلا وقتی کسی فعلش درست کردن وسائلی مثل در و پنجره و ...

صفات سلبي خداوند-صحيفه سجاديه

آيا حديث معروف « خدايا! من در کلبه فقيرانه خود، چيزي دارم که تو در عرش کبريائي ات نداري. من چون تو خدائي را دارم ولي تو همچون خودت را نداري!» که گفته مي شود از امام سجّاد(عليه السّلام)است؛ يک حديث ضعيف نيست؟ چرا که نداشتن را به خدا نسبت داده است؟ اگر مي شود کمي توضيح بفرمائيد و در صورت امکان، منبع دقيق اين حديث را نيز مرقوم بفرمائيد ... .

مشهور است که کلام مطرح شده در پرسش حضرت عالی ، فقره ای از نیایشهای صحیفه ی سجّادیّه می باشد ؛ که اگر این انتساب حقیقت داشته باشد در اعتبار آن خدشه ای نخواهد بود ؛ چرا که صحیفه ی سجّادیّه از معتبرترین کتب شیعه می باشد ؛ لکن تا آنجا که ما تفحصّ نمودیم چنین تعبیری را در این صحیفه ی نورانی نیافتیم. البته چه این جمله از معدن عصمت و ولایت باشد یا نه ، در هر حال مضمون حقیقی آن خالی از هر گونه امر باطل است.

صفات مشترك خداوند با انسان

صفاتي که در انسان به وديعه نهاده شده همه در پروردگار به صورت ثبوت يا سلب وجود دارند ميل به کمال و پرستيدن که ذاتي انسانهاست چگونه در پروردگار وجود دارد و يا اين صفت که هر انساني بايد خود را نسبت به بقيه مؤمنان پايين تر بداند، اين صفت چگونه در پروردگار وجود دارد؟

صفات کمالي يعني كمالات وجودي اي كه مخلوقات دارند ، يقينا آفريننده آنها دارا مي باشد چرا که اگر او خود از چنين کمالاتي بي بهره بود چگونه مي توانست به آفريده هايش ببخشد. او واجد کمالات و مبرا از همه نقص ها و کاستي هاي بندگانش است. او موجودي است با وجودي صرف و نامحدود.

صفات ذاتیه

صفات ثبوتیه ذاتیه چه نوع صفاتی هستند و شامل چند صفت می شوند؟

پاسخ: صفات ذاتیه ،صفاتی هستند که از ذات الهی انتزاع می شوند و ذات الهی مصداق عینی انهاست . به بیان فنی تر؛ صفات ذاتیه مساوق با وجود حضرت حق هستند ، یعنی از همان حیثی که وجود حق را انتزاع می کنیم ، از همان حیث صفات کمالیه حق را در می یابیم .

صفات فعلیه

صفات ثبوتیه فعلیه چگونه صفاتی اند و شامل چند صفت می شوند ؟

پاسخ: صفات فعلیه صفاتی اند که با در نظر گرفتن اضافه و رابطه ای خاص بین ذات الهی و مخلوقاتش انتزاع می شود . مانند :خالقیت
از این روی ذات اقدس حق تعالی بدون لحاظ ااین اضافه خاص ، مصداق صفات فعلیه نخواهد بود مگر اینکه اینگونه صفات را به لحاظ مبادی انها در نظر بگیریم که در نتیجه بازگشت انها به صفات ذاتیه خواهد بود . مانند خالق که اگر به معنای " کسی که می تواند بیافریند " در نظر گرفته شود ، به صفت قدیر عود می کند که از صفات ذاتیه است .
نکته دیگر اینکه چون صفات فعلیه یک طرف اضافه شان موجودات مادی اند، مقید به قیود زمان و مکان می شوند هر چند به لحاظ تعلق به ذات الهی منزه از این قیودند .