جهان شناسی

نظام علت و معلول و جهان غيب

طبق قرآن كريم و احاديث گرانقدر معصومين عليهم السلام آيا نظام خلقت اعم از طبيعت و ماوراي آن يك نظام علت و معلولي است؟ منظور از جهان غيب و جهان شهادت چيست؟

1- قاعده عليت، اصلى فلسفى، فراتجربى، پيشينى(Apriori) و عقلى محض است؛ 2- قاعده عليت و همه قواعد عقلي عام و فراگير هستند و استثنايي ندارند . بنابراين نظام عليت همه هستي را پوشش مي دهد. 3. جهان شهادت عالم ماده را گويند كه قابل مشاهده و ادراك حسي است و عالم غيب عوالم فرامادي را مي گويند كه قابل مشاهده و ادراك حس ظاهري نيست. . براى آگاهى بيشتر ر.ك: 1- پاسدارى از سنگرهاى ايدئولوژيك(علت و معلول)،محمد تقى مصباح يزدى. 2- اصول فلسفه و روش رئاليسم، ج 3 مقاله نهم (علت و معلول)،علامه طباطبائى شهيد مطهرى. 3- آموزش فلسفه، ج 2،محمد تقى مصباح يزدى. 4- فلسفه ما،شهيد آيت‏اللَّه‏صدر.

خلقت پس از ما

آيا بعد از ما و بعد از روز قيامت دوباره انسانهايي خلق مي شوند؟ آيا امامان ما متعلق به آنها هم هستند؟

اکثر متکلمین معتقدند که عالم ماده حادث زمانی است ؛ یعنی مبدأ و منتهای زمانی دارد . لذا قبل از این عالم عالمی نبوده ، بعد از آن نیز نخواهدبود؛ امّا فلاسفه اسلامی بخصوص طرفداران فلسفه صدرایی معتقدند که مادّه ی عالم ــ مادّه به اصطلاح فلسفی نه فیزیکی ــ قدیم زمانی است ؛ یعنی مادّه همواره بوده و خواهد بود . بنابر این آنچه دائما در تغییر است صورت عالم است نه ماده آن . بر این اساس اگر عالم فعلی ما مبدأ و معادی و عمری معیّن دارد ، پس قبل از عالم ما عوالمی بوده ، بعد از آن نیز عوالمی خواهد بود .

رابطه موجودات در فرض نبود واجب

اگر به واجب الوجودي قائل نباشيم رابطه موجودات با يکديگر به چه صورتي در خواهد آمد؟


اگر به واجب الوجودی اعتقاد نداشته باشیم منطقاً به ممکن الوجود نیز نباید اعتقاد داشته باشیم. یا به عبارت دیگر فرض عدم واجب الوجود مساوی با فرض عدم ممکن الوجود است.
توضیح مطلب این که یک موجود ، بنا به فرض عقلی نمی تواند از یکی از دوحالت خارج باشد ؛ یا واجب الوجود است ؛ یعنی عین وجود است ؛ یا ممکن الوجود است ؛ یعنی به خودی خود نه اقتضاء عدم دارد و نه اقتضاء وجود ؛ عقلا خارج از ایندو فرض ، فرض دیگری امکان ندارد.

انسان‏هاي قبل از حضرت آدم(ع)

در بعضي از منابع ديني عمر بشر به 8000 سال مي رسد اما مي دانيم انسان عمرش از يک ميليون سال تجاوز مي کند. آيا آن انسانهايي که پيش از حضرت آدم(ع) بودند داراي دين و شريعت بودند؟ اصلا حضرت آدم چند سال است که خلق شدند؟

1-فرموده ايد عمر بشر بيش از يک ميليون سال است. پيرامون اين مطلب چند نکته را متذکر می شويم:
الف) مرحوم علامه طباطبايى(ره) در ذيل آيه 1 سوره نساء مى‏فرمايد: «از ظاهر سياق برمى‏آيد كه مراد از «نفس واحده»، آدم و مراد از «زوجها» حوا است كه پدر و مادر نسل انسانند و ما نيز از آن نسل هستيم و به طورى كه از ظاهر قرآن كريم برمى‏آيد، همه افراد نوع انسان به اين دو تن منتهى مى‏شوند.(که تاريخ آن به حدود هفت يا هشت هزار سال پيش
می رسد) از آيه شريفه برمى‏آيد كه نسل موجود از انسان، تنها به آدم و همسرش منتهى مى‏شود و جز اين دو نفر، هيچ كس ديگرى در انتشار اين نسل دخالت نداشته است»
ب).

دوره توليد مثل

زاد و ولد تا چه موقع ادامه دارد؟

زندگي انسان و حيوانات و گياهان بر روي کره خاکي بگونه اي است که براي تداوم خود به زاد و ولد دست مي زند در اين ميان ، انسان موجودي منحصر به فرد و ويژه اي است او نه براي زندگي در اين جهان بلکه براي حيات در جهاني برتر و باقي – يعني جهان آخرت – آفريده شده است. چون گذرگاه او از اين بستر خاکي است به ناچار بايد چند صباحي در آن بيتوته نمايد و توشه اي را براي زندگي در خانه ابدي اش برگيرد.