جزای اعمال

مهربانی خدا و سوزاندن بندگان

اينجانب يك معلم هستم،‌ يك سؤالي كه در مدارس معمولا از جانب بچه ها مي شود اين است كه يك بچه اگر كار بدي انجام بدهد مادرش آيا او را مي سوزاند؟ پس خدا كه از مادر مهربانتر است چرا در قيامت بندگانش را كه كار بدي انجام داده اند عذاب مي كند؟ البته من براي آنها در جواب اين سؤال مسئله تجسم اعمال را توضيح داده ام ولي جواب قانع كننده تري مي خواهم. لطفا يك جواب عقلاني بسيار قانع كننده بدهيد.

محبت خداوند هماهنگ با رحمت، عدالت و حكمت او است و كليه كارها و احكام او، مبتني بر عدالت، حكمت و رحمت است. آري خداوند از مادر مهربان‏تر است و اين امري قطعي و مسلم است؛ بلكه مهرباني‏هاي پدر و مادر و ديگران، همه جلوه‏هايي از رحمت و عنايت الهي است. چه او است كه اين همه عشق و محبت را در ضمير والدين نهاده است تا آنان با ميل و علاقه تمام تلاش خود را در جهت رشد فرزندان خود به كار گيرند. اما بايد متوجه اين نكته بود كه بين محبت‏هاي الهي و غير الهي، تفاوتي عمده وجود دارد و آن اينكه محبت مادر، غالباً احساسي بيش نيست و در بعضي از موارد برخلاف حكم عقل حق و عدالت است.

كيفر گناه

اگر انسان مرتكب گناه شد كدام وجود و شخصيت او مقصر است و باعث‏عذاب انسان مى‏شود اصلا انسان چرا عذاب مى‏شود او كه قبلى نيست؟

انسان يك حقيقت و يك خود واقعي بيش نيست. ليكن نفس آدمي داراي مراتب متعددي است كه از آنها تعبير به «نفس لوامه» و «نفس مطمئنه» مي‏شود. بنابراين چنان نيست كه چند «خود» در وجود آدمي نهفته باشد بلكه همه اينها مراتب يك وجود و يك خود مي‏باشد و همان خود مسوءول تمام كنش‏هاي نيك و بد است و در برابر نيكي‏ها پاداش و به ازاي كژي‏ها كيفر مي‏بيند. اما اين كه چرا انسان عذاب مي‏بيند؟ مباحث مفصلي دارد و از زواياي مختلفي قابل بررسي است.

مكافات آزار والدين

چرا آزار پدر و مادر باعث عذاب در اين دنيا است و به آخرت تنها موكول ‏نشده است؟

اساساً گناه داراي آثار وضعي است و اختصاص به آزاررساني به والدين ندارد؛ بلكه بسياري از گناهان مكافاتي در اين جهان دارند.
به تعبير ديگر يكي از حكمت‏هاي الهي در نظام آفرينش اين است كه نظام هستي نسبت به كردارهاي انسان بي‏تفاوت نيست و در برابر نيك و بد اعمال آدمي واكنش مناسب نشان مي‏دهد. قرآن مجيد مي‏فرمايد: وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ اَلْقُري‏ آمَنُوا وَ اِتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ اَلسَّماءِ وَ اَلْأَرْض اگر آدميان پارسايي پيشه مي‏ساختند، هماره نعمت‏ها و بركات را از آسمان و زمين برايشان فرو مي‏ريختيم»، (اعراف، آيه 96).

پاداش اعمال

آيا خداوند نتيجه اعمال انسان‏ها را در دنيا مى‏دهد يا آخرت؟

خداوند نظام هستي را به گونه‏اي خلق و تدبير نموده است كه نسبت به نيك و بد كردار انسان واكنش و عكس‏العمل نشان مي‏دهد. اين اختصاص به آخرت ندارد؛ بلكه در همين دنيا نيز جاري است.
البته بين پاداش و كيفر دنيوي و اخروي اعمال، تفاوت‏هاي زيادي وجود دارد.
براي آگاهي بيشتر ر.ك: عدل الهي، شهيد مطهري. تذكر: سؤالات فقهي، بنا بر نظر آيت‏اللَّه‏ مكارم شيرازي مي‏باشد.

بهشت رفتن مسلمان گناه‏کار

آيا مسلمانى كه به جز گناه، كارى انجام نداده، وارد بهشت مى‏شود؟

اگر اين مسلمان به حد كفر و شرك نرسيده باشد، بنا بر روايات با تحمل عذاب‏ها، رنج‏ها، گرفتارى‏ها، مرارت‏ها، اضطراب‏ها و محنت‏ها، پس از پاك شدن از آلودگى‏ها، رنگ‏ها، گناه‏ها، وابستگى‏ها و تعلقات، به بهشت وارد مى‏گردد. از معصوم(ع) نقل شده است: «مؤمنان گناهكار روزى از جهنم خارج خواهند شد»؛بحارالانوار، ج 8، ص 346. اما اگر گناه به گونه‏اى در او اثر كرده باشد كه او را از مرز ديندارى خارج كرده باشد: - از آنجا كه بر اساس آيات قرآنى‏ر.ك: بقره (2)، آيات 39، 81، 80، 162؛ مائده (5)، آيه 37؛ يونس (10)، آيه 52 و...