ثواب وعذاب

حمله به نجف اشرف و عذاب الهي

چرا آمريكائي هايي كه به نجف حمله كردند و حرم حضرت علي(ع) را به گلوله بستند خداوند با آنها كاري نكرد يا اسرائيلي هايي كه به مسجد الاقصي حمله كردند كشته نشدند؟ آيا چنين افرادي مشمول عذاب الهي نمي شوند؟

اراده الهي به اين تعلق گرفته است كه در اين گونه امور انسان ها با اراده آزاد خود جهت گيري هاي خويش را مشخص سازند و در برابر حركت هاي باطل، مؤمنان مؤظف به رويارويي و مقاومت هستند و در صورت انجام وظيفه خود به پيروزي خواهند رسيد، اما انتظار معجزه اي زود هنگام در اين مسائل بي جاست كما اين كه خود اين امامان(ع) در زمان حياتشان با جهاد و مبارزه در برابر دشمنان مي ايستادند. اكنون نيز مسلمانان بايد در برابر اين حوادث با همدستي، اتحاد به جهاد و مقاومتي دراز آهنگ بپردازند و در اين صورت خدا آنها را ياري خواهد كرد وگرنه هر روز شاهد حوادثي اينچنين خواهند بود.

اختصاص عذاب به کفار نه یکتا پرستان

با نگاهي اجمالي به قرآن اين گونه به نظر مي رسد که اکثر آيات عذاب براي کساني گفته شده که کافر هستند به نحوي که مي گويد کساني که ايمان نياوردند دچار انواع عذاب مي شوند. سؤال من اينست که آيا مي توان اين عذاب ها را به مردم امروزي که خداوند يگانه را مي پرستند ارجاع داد؟

چنان نيست که همه مردم جهان امروزه، موحد باشند هم اکنون درباره از اديان شرقي مانند بوديسم اصلا خدا مطرح نيست و حتي هنوز گونه هايي از بت پرستي در شرق آسيا، ژاپن، چين، هندو به وفور وجود دارد. و حتي در انگلستان نيز بتخانه وجود دارد.
از طرف ديگر، قرآن و روايات به طور صريح اعلام مى‏دارد كه تنها اسلام و تشيع كه همان حقيقت اسلام ناب است از افراد پذيرفته مى‏شود و اين به معناى آن نيست كه همه شيعيان اسمى وارد بهشت مى‏شوند؛
اما در مورد افراد ديگر اديان و مذاهب بايد گفت: آنان به سه دسته تقسيم مى‏شوند كه هر يك حكمى جداگانه دارند:

عذاب وعلم پيشين خداوند

همان طور كه مى‏دانيم خداوند از همه اسرار ما باخبر است و مى‏داند سرانجام چه مى‏شود و از همان اول براى او مشخص است كه فلانى چه كاره مى‏شود. از طرفى خوب و بد بودن ما براى خدا فايده‏اى هم ندارد، حال چرا خداوند ما را به بهشت و جهنم مى‏برد و ما را مورد عذاب و پاداش خود قرار مى‏دهد؟

ابتداء پرسش شما را تجزيه مى‏كنيم تا ببينيم كه آيا اصل پرسش درست است يا نه؛ و آنگاه به پاسخ آن مى‏پردازيم. پرسش شما دو مقدمه دارد كه بر اساس آن اشكالى بنا شده است. اما مقدمه اول، خداوند از همه اسرار با خبر است و مى‏داند سرانجام هر كس چه مى‏شود. اين مقدمه درست است و از آن به علم ازلى پروردگار تعبير مى‏شود؛ به اين معنا كه خداوند از ازل مى‏داند چه اتفاقى در چه زمان و چه مكانى رخ مى‏دهد. گروهى از علم ازلى پروردگار به اشيا، جبر را نتيجه گرفته‏اند و كار خود را توجيه كرده‏اند. مثلاً در شعر منسوب به خيام آمده است:

من مِى خورم و هر كه چو من اهل بودمِى خوردن من به نزد او سهل بود

خلود در عذاب با گناهان محدود

با اينكه گناهان ما محدود است، چطور بعضى براى هميشه در عذاب خواهند بود؟

مجازات‏ها بر سه گونه است:
1. مجازات قراردادى،
2. مجازاتى كه با گناه رابطه تكوينى و طبيعى دارد،
3. مجازاتى كه تجسم خود گناه است.

جزا و پاداش و بی نیازی خدا از اعمال

سؤال من مربوط است به چگونگي ارتباط حضرت باري تعالي و اعمال و عبادات انسان؟ براي حقير محل ابهام است که اگر عبادات و معاصي انسان سود و زياني براي خدا ندارد چگونه است که خداوند به اعمال انسان پاداش مي دهد و يا او را عذاب مي کند؟

جزا و پاداش ، نتيجه قهري عمل خود انسان است و بحث سود و زيان داشتن براي خداوند مطرح نيست.
جزاي قيامت جزاي حقيقي و تكويني است نه قراردادي و اعتباري . یعنی چنین نیست که خداوند متعال در مقابل عمل شرّ انسان مجازاتی تعیین کند ، همانطور که در دنیا قانون گذاران برای هر عملی مجازاتی تعیین می کنند . مجازات اخروی یا نتیجه تکوینی خود عمل است ؛ یا حقیقت و باطن عمل ؛ مثل کسی که سوزنی را در چشم خود فرو می کند که نتیجه تکوینی آن کور شدن است ؛ یا مثل کسی که درس نمی خواند و گرفتار نتایج قهری آن می شود که عبارت است از بی سوادی و رشد نیافتگی و محرومیّت از صدها امتیاز دیگر علم و سواد .