خود شناسی

حديث«من عرف نفسه ...»

از قديم و نديم گفتن براي شناخت خدا بايد اول خودت رو بشناسي اما ... اما هرگز همين قديميا نگفتن كه چطور بايد خودت رو بشناسي؟ ... طور رو خدا بگين چطور ... خودم به درك من فقط مي خوام خدا رو بشناسم مي خوام عاشقش بشم. كمكم كنيد ... .

اين پرسش ناظر به روايت مشهورى از حضرت على‏عليه السلام است كه فرمود: «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»؛ آمدى تميمى، عبدالواحد بن محمد، شرح غررالحكم و دررالكلم، ص 232.؛ «هر كه خود را شناخت، خداى خويش را شناخته است». اين حديث شريف و روايات ديگر - كه بيانگر ملازمه اكيد ميان شناخت انسان و معرفت خداوند است - تفسيرهاى فراوانى را در بر داشته و بحث‏هاى دامنه‏دارى را فراروى انديشمندان نهاده است.
در يك نگاه كلى، شناخت انسان نسبت به خداوند سبحان دوگونه است:
1. شناخت حصولى؛ مقصود از آن شناخت از راه عقل، تفكر، انديشه و استدلال و برهان است.
2.

تفاوت عقل، نفس و روح و عقل

تفاوت عقل، نفس و روح و عقل چيست و جايگاه آرامش كدام است؟

سوال شما بسيار جامع و فراگير است و اگر بخواهيم به تمام زواياي آن اشاره کنيم مثنوي هفتاد من کاغذ شود.

مراتب نفس

آيا نفس هاي لوامه ، اماره و مطمئنه جزء ذات انسان و يا جزء روح انسان هستند؟ يعني وجود نفس اماره در روح و ذات انسان با بحث پاك بودن ذات انسان منافات ندارد؟

نفس آدمى (حقيقت و روح و بعد مجرد) داراى شؤون و مراتبى است. پايين‏ترين مرتبه آن، نفس اماره بالسوء است كه مربوط به حالت نقص نفس و مرحله‏اى است كه انسان از درون ميل به كج‏روى و افراط و تفريط در امور زندگى و گرايش به بدى و شرور دارد و از خير و حالت تعادل در انتخاب و گرايش منحرف مى‏شود.
مرتبه دوم نفس - كه مربوط به نفوس در حال كمال و خودساخته است - نفس لوامه مى‏باشد.

خودشناسي وخداشناسي

راه رسيدن به معرفت النفس و معرفت الله چيست؟

اين پرسش ناظر به روايت مشهورى از حضرت على‏(عليه‏السلام) است كه فرمود: «من عرف نفسه فقد عرف ربّه»1؛ «هر كه خود را شناخت، خداى خويش را شناخته است».
منظور از معرفت نفس، شناخت شخصيت و انسانيت انسان است؛ يعنى، آدمى بايد «نفس»، يا «روح» و يا «حقيقت» خود را بشناسد تا بداند كه چه بوده و چه شده و چه مى‏تواند باشد؟2

خودشناسي و خداشناسي

از چه راههايي ميشه خودمان را بشناسيم و از اين طريق به خدا شناسي برسيم چون طيق حديثي از پيامبر هر كس خوذ را بشناسه خدا را ميشناسه منظور از شناخت چيه جسمي يا روحي لطفا راهنمايي كنيد چون ميخوام خدا را با تمام وجود بشناسم و بهش عشق بورزم؟


اين سوالي که براي شما مطرح شده سوال مهم و زيبايي است و مهمتر از آن عشقي است که دنبال بدست آوردنش هستيد تا نثار خداي مهربان کنيد. اميدواريم اين پاسخي که در اينجا ارائه مي شود مقدمه اي براي مطالعات بيشتر شما گردد.
ما در قالب سه نکته سعی می کنيم به اين سوال پاسخ دهيم .
الف – انواع خداشناسي
ب- ابعاد خودشناسي
ج- تفسيرهاي ارائه شده براي اين حديث.

الف – انواع خداشناسي
براي بررسي دقيق تر و جواب بهتر به اين سوال، لازم است با انواع خداشناسي آشنا شويم تا بتوانيم تاثير خودشناسي در هر کدام از آنها را بهتر درک کنيم.