غریزه و فطرت انسان

تعريف فطرت

واژه فطرت از نظر لغوي به چه معناست؟

فطرت از ماده «فطر» در لغت به معناي شكافتن (تاج العروس 13/325) گشودن شي ء و ابراز آن (معجم مقائيس اللغه 4/510) ابتدا و اختراع (صحاح جوهري 2/781) شكافتن از طول ، ايجاد وابداع (مفردات راغب/396) آمده است و از آنجا كه آفرينش و خلقت الهي به منزله شكافتن پرده تاريك عدم، و اظهار هستي امكاني است يكي از معاني اين كلمه، آفرينش وخلقت است، البته آفرينشي كه ابداعي و ابتدايي باشد.

ويژگي‎هاي فطرت

ويژگيهاي فطرت چيست؟

فطرت داراي ويژگي هايي است كه عبارتند از:
1ـ معرفت و آگاهي و بينش فطري و نيز گرايش هاي عملي انسان تحميلي نيست ، بلكه در نهاد او تعبيه شده است نه مانند علم حصولي كه از بيرون آمده باشد.
2ـ با فشار و تحميل نمي توان آن را زايل كرد ، لذا تغيير پذير نخواهد بود . و به عبارت ديگر : ثابت و پايدار است ، گر چه ممكن است تضعيف شود.
3ـ فراگير وهمگاني است. چون حقيقت هر انساني با اين واقعيت سرشته شده است.
4ـ چون بينش و گرايش انسان متوجه هستي محض و كمال مطلق است ، از ارزش حقيقي برخوردار بوده و ملاك تعالي او است . و از اين رهگذر ، تفاوت بين انسان و ساير جانداران باز شناخته مي شود.

روح و فطرت

از نظر قرآن و فلسفه، رابطه روح و فطرت چيست؟

در پاسخ به اين سوال ابتدا روح و فطرت و همچنين غريزه را تعريف مي کنيم و سپس به رابطه و نسبت ميان آنها اشاره خواهيم کرد.
در مورد روح انسانى چند مسأله حائز اهميت است:
1. روح منبع حيات، زندگي و حركت در انسان است و همچنين روح در ساير موجودات زنده ديگر نيز مايه اصلي
حيات است. اگر روح از موجود زنده مفارقت کند, زنده نمي ماند.