امام علی (ع)

مصحف حضرت على عليه السلام‏

منظور از مصحف حضرت على عليه السلام چيست؟ آيا با قرآن‏هاى موجود تفاوت دارد؟

پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله، ياران و اصحاب آن حضرت، به جمع‏آورى آيات قرآن اقدام كردند. حضرت على عليه السلام- كه از همه ياران پيامبر صلى الله عليه و آله به خصوصيات تنزيل و تأويل قرآن آگاه‏تر بود- پيش از همه به اين كار اقدام كرد و به مردم عرضه كرد؛ لكن به دلايلى مورد استقبال و پذيرش دستگاه رسمى خلافت واقع نشد. امام على عليه السلام آن را به خانه برگرداند و بنا بر روايتى فرمود:
«از اين پس هرگز آن را نخواهيد ديد». آن مصحف پس از امام عليه السلام، نزد فرزندان و امامان معصوم عليهم السلام باقى ماند.

آيه ولايت‏

آيه ولايت چيست؟ آيا اين آيه در ولايت حضرت على عليه السلام نازل شده است؟ نظر اهل سنت در اين باره چيست؟

آيه ولايت به اين شرح است: إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ «2»؛ «ولى و سرپرست شما تنها خداست و رسول او و كسانى كه ايمان آورده، نماز را به پا مى‏دارند و زكات «3» مى‏پردازند در حالى كه در ركوعند».
شأن نزول‏

آيه ابلاغ‏

آيا آيه «ابلاغ» مربوط به امامت حضرت على عليه السلام است؟ اين مسأله چگونه اثبات مى‏شود؟

آيه ياد شده عبارت است از: يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ «1».
ارتباط آيه فوق با ولايت و امامت اميرمؤمنان عليه السلام قطعى و مسلّم است.
اين مسأله با توجه به دو نكته روشن مى‏شود:
1. بررسى شأن نزول آيه،
2. بررسى و ارزيابى مفاد آيه.
يك. شأن نزول‏
بسيارى از آثار روايى، تفسيرى و تاريخى از عالمان شيعه و سنى از طرق متعدد آورده‏اند كه آيه فوق در شأن امام على و در جريان غديرخم نازل شده است. از جمله صحابيان پيامبر راويان زيادى چون:

آيه اكمال‏

آيه اكمال دين چيست؟ آيا اين آيه مربوط به حضرت على عليه السلام است؟ به چه دليل؟

آيه اكمال دين عبارت است از: الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً «1»؛ «امروز كافران از غلبه بر دين شما مأيوس شدند، پس از آنان نترسيد و از من بترسيد! امروز دينتان را كامل و نعمتم را بر شما تمام نمودم و دين اسلام را براى شما پسنديدم».
دلالت بر امامت‏

حديث ثقلين‏

حديث ثقلين چه مى‏گويد و نقش آن در اثبات امامت حضرت على و ديگر امامان چيست؟

حديث به تعبير ديگر احاديث ثقلين از روايات متواتر و مورد اتفاق شيعه و سنى است. «1» اين روايت بيانگر استراتژى جاودان و پايدار يعنى راهبرد پيروى از قرآن و اهل بيت است. تأكيدات پيامبر صلى الله عليه و آله و نحوه سخن گفتن در اين باره كمترين ترديدى بر كسى باقى نمى‏گذارد.
با توجه به نقل گسترده اين حديث در منابع اهل سنت، به ذكر آن از همان منابع بسنده مى‏كنيم.
در صحيح مسلم آمده است پيامبر فرمود: اى مردم همانا من بشرى هستم كه نزديك است پيك الهى مرا رسد و دعوت حق را اجابت كنم، پس در ميان شما دو چيز گرانبها مى‏گذارم: «اول آنها كتاب خدا و ديگرى اهل بيتم».